Staram się zainteresować czytelników bloga anomaliami, który występują przy przetwarzaniu przez ludzki umysł kwantytatywnych informacji. Pisałem na przykład, że prawdopodobieństwo wydaje się większe jeśli jest wyrażone w dużych liczbach: na przykład loteryjna opcja 10 na 100 wydaje się atrakcyjniejsza od opcji 1 na 10. Zwróciłem także uwagę na efekt jednostki, w której podawane są informacje – zastosowanie szerokiej skali zwiększa poczucie różnicy pomiędzy dwiema opcjami: na przykład różnica pomiędzy 84 a 108 miesięczną gwarancją wydaje się większa niż pomiędzy 7 a 9 letnią gwarancją (tak naprawdę jest taka sama: 24 miesięcy, czyli 2 lata).

Pewną słabością tych przykładów było to, że opierały się na eksperymentach, a więc sztucznie stworzonym środowisku. Dziś działbym pokazać coś co nie jest nawet naturalnym eksperymentem lecz zagregowanymi danymi o 22 mln transakcji sprzedaży używanych samochodów. Prawdziwych transakcji na prawdziwym rynku, dokonanych przez ludzi, którzy nie mieli poczucia, że są obserwowani i posiadali wszelkie motywacje by działać w sposób optymalizujący ich korzyści. Popatrzcie na poniższy wykres, który zestawia cenę sprzedawanych samochodów (oś OY) i ilość przejechanych mil (oś OX):

nieciaglosc ceny - uzywane samochody

Za Lacetera, Pope i Syndor

Zauważyliście luki (nieciągłość ceny) w okolicach okrągłych poziomów co 10 000 mil? Różnica cenowa pomiędzy samochodami, które przejechały pomiędzy 79 900 do 79 999 a samochodami, które przejechały do 79 800 do 79 899 mil wynosi zaledwie 10 USD. Lecz różnica pomiędzy samochodami, które przejechały pomiędzy 79 900 do 79 999 mil a samochodami, które przejechały 80 000 do 80 099 wynosi około 210 USD. Co ciekawe, w Kanadzie podobna anomalia nie występuje przy poziomach co 10 000 mil. Występuje przy poziomach co 10 000 kilometrów. Podobny, choć znacznie mniejszy efekt występuje przy okrągłych poziomach co 1000 mil/kilometrów.

Nicola Lacetera, Devin Pope i Justin Sydnor uważają, że obserwowanej anomalii nie da się wyjaśnić inaczej niż poprzez przywiązanie ludzi do okrągłych liczb co jest związane z tym, że analizując liczby skupiają sią pierwszych cyfrach i pomijają resztę. W badaniu mierzącym zapadanie w pamięć pięciocyfrowych liczb 90% studentów poprawnie odtwarzało z pamięci pierwszą cyfrę, 50% drugą cyfrę a 15% pozostałe cyfry.

Fascynujący fakt: sprzedający najwyraźniej są świadomi tej anomalii ponieważ występuje ‘wysyp’ ofert sprzedaży samochodów zbliżających się do okrągłego poziomu co 10 000 mil. Lacetera, Pope i Syndor obliczyli, że opisana anomalia w całym zbiorze 22 mln transakcji spowodowała błędne wyceny na sumę 2,4 mld USD.

Inne badania pokazały podobny efekt związany z wyceną samochodów zgodnie z rokiem pierwszej rejestracji. Nawet wtedy gdy podawane są szczegółowe daty rejestracji występuje nieciągłość ceny przy zmianie roku. To dlatego dealerzy wyprzedają ‘zeszłoroczne’ roczniki i oferują atrakcyjne upusty cenowe.

W każdym razie, powyższe badania pokazują, że traktowane przez większość z nas z pewnym pobłażaniem ceny 9,99 mają bardzo mocne uzasadnienie. A magia okrągłych liczb występuje też na rynku finansowym, o czym pozwolę sobie kiedyś napisać.