Przedwczoraj zwróciłem uwagę na propagandowy film przygotowany przez Charles Koch Foundation, który robił ‘furorę’ na Wykop.pl. Narrator przekonuje w filmie, że istnieje wyraźny związek pomiędzy jakością życia (mierzoną przez PKB per capita) a wolnością gospodarczą mierzoną przez badanie Economic Freedom of the World realizowane przez Fraser Institute. Możecie obejrzeć to video poniżej:

Początkowo myślałem, że miarą wolności gospodarczej użytą w tym filmie jest Index of Economic Freedom tworzony przez Heritage Foundation. Dopiero jeden z czytelników bloga biorący udział w dyskusji zwrócił moją uwagę na fakt, że w filmie używa się wyników badań Economic Freedom of the World, które przeprowadzają analitycy libertariańskiego Fraser Institute.

Sprawdziłem metodologię badania. Wersja z 2010 roku (badająca stan z 2008 roku) obejmuje 141 państw.

Na pozycję w badaniu składa się pozycja w 5 subindeksach:

  • wielkość rządu i podatki
  • system prawny i ochrona praw własności
  • polityka monetarna
  • wolność handlu międzynarodowego
  • stan regulacji

Ten ostatni subindeks obejmuje trzy dziedziny:

  • regulacje rynku kredytowego
  • regulacje rynku pracy
  • regulacje życia gospodarczego

Do tych subindeksów dodałem ogólny wynik badania, PKB per capita (PPP) i policzyłem korelację. Zgadnijcie proszę:

  • który subindeks jest najsłabiej skorelowany z ogólnym wynikiem badania wolności gospodarczej i pozostałymi subindeksami?
  • który subindeks, jako jedyny, wykazuje ujemną korelację z poziomem dobrobytu, to jest PKB per capita?
  • który subindeks jest najmocniej skorelowany z poziomem dobrobytu?
  • które subindeksy są najmocniej skorelowane z ogólnym wynikiem badania wolności gospodarczej?

Odpowiedzi znajdziecie w poniższej macierzy korelacji:

macierz korelacji indeksu wolnosci gospodarczej Frasera

Krótko mówiąc, gdy narrator propagandowego filmu sugeruje, że ‘mały rząd’ jest pozytywnie związany z poziomem dobrobytu to po prostu mija się z prawdą. Subindeks wielkości rządu i podatków jest najsłabiej związany z ogólnym wynikiem badania wolności gospodarczej (0,37). Najsilniejszy wpływ na pozycję w rankingu (poprzez poziom korelacji i wielkość odchylenia standardowego wyników) mają system prawny i prawa własności, polityka monetarna (niska inflacja) oraz wolność handlu międzynarodowego.

Muszę przyznać, że autorzy libertariańskich rankingów wolności gospodarczej są niezwykle konsekwentni w wykazywaniu, że silne państwa z efektywnym aparatem biurokratycznym zapewniającym zdrowe regulacje i ochronę praw własności są oazami wolności gospodarczej i dobrobytu jednocześnie. Taka postawa libertariańskich analityków budzi mój szacunek. Podobne wnioski wynikały z analizy subindeksów Indeksu Wolności Gospodarczej przygotowanego przez Heritage Foundation.

Oczywiście, nie można ignorować otwartości gospodarki na handel międzynarodowy i niezależnych instytucji prowadzących rozsądną politykę monetarną.