Znalazłem dziś ponad pięćdziesiąt milionów powodów by odświeżyć badania naukowe, które kiedyś znalazłem, a które skoncentrowane były na analizie finansowych dokonań zwycięzców jednej z loterii w stanie Floryda.

Scott Hankins, Mark Hoekstra i Paige Marta Skiba zbadali prawie 35 000 zwycięzców, którzy wygrali więcej niż 600 USD, loterii Fantasy 5 w okresie 1993-2005. Podzielili tę grupę na trzy zbiory: tych, którzy wygrali mniej niż 10 000 USD, tych, którzy wygrali od 10 000 USD do 50 000 USD oraz tych, którzy wygrali pomiędzy 50 000 USD a 150 000 USD.

Następnie skojarzyli dane o zwycięzcach loterii z danymi o osobach, które złożyły wniosek o ogłoszenie upadłości. Zidentyfikowali około 1 950 zwycięzców loterii, którzy złożyli wniosek o bankructwo w okresie 5 lat po wygranej. Roczny wskaźnik bankructw (odsetek populacji, która co roku składa wniosek o bankructwo) wśród zwycięzców loterii był zbliżony do wskaźnika dla wszystkich mieszkańców Florydy i w latach 1993-2001 wynosił około 1%.

Proszę zwrócić uwagę, że loteria jest procesem losowym, także wysokość wygranej. Nie ma podstaw by podejrzewać, że wysokie wygrane przypadają innej grupie ludzi niż niskie wygrane. Naukowcy brali też pod uwagę tylko pierwsze wygrane w Fantasy 5 by wyeliminować wpływ częstości grania (istnieją podstawy by łączyć częstość grania w loteriach ze skłonnością do złego zarządzania pieniędzmi). Badacze mogli więc sprawdzić czy szok dochodowy w postaci dużej wygranej (od 50 000 do 150 000 dolarów) istotnie wpływa na sytuację finansową zwycięzców, na przykład istotnie obniżając wśród nich wskaźnik bankructw. Na wszelki wypadek sprawdzili jeszcze czy wskaźnik bankructw w okresie 5 lat przed wygraną wśród zwycięzców, którzy wygrali małą sumę różnił się od wskaźnika bankructw osób wygrywających wysokie wygrane. Okazało się, że były zbliżone. Co działo się po wygranej w loterii?

Konkluzję badań pokazuje poniższy wykres, z którego wynika, że średnie i duże wygrane istotnie obniżają wskaźnik bankructw wśród zwycięzców w okresie pierwszych dwóch lat po wygranej. Później trend ulega odwróceniu i to beneficjenci wysokich i średnich wygranych częściej składają wniosek o ogłoszenie upadłości niż beneficjenci niskich wygranych okresie 3-5 lat po wygranej. W rezultacie, w całym okresie 5 lat po wygranej nie ma różnicy we wskaźniku bankructw pomiędzy tymi, którzy wygrali wysokie i średnie wygrane a tymi, którzy wygrali mniej niż 10 000 USD.

Za Scott Hankins, Mark Hoekstra i Paige Marta Skiba

Za Scott Hankins, Mark Hoekstra i Paige Marta Skiba

Co więcej, ze szczegółowych badań autorów wynika, że nie tylko nie istnieje różnica we wskaźniku bankructw pomiędzy zwycięzcami wysokich i średnich wygranych a zwycięzcami niskich wygranych. Poziom niezabezpieczonego długu i aktywów wśród przedstawicieli obydwu tych grup, którzy zgłosili wniosek o ogłoszenie upadłości w okresie 5 lat po wygranej był zbliżony co sugeruje, że wysokie i średnie wygrane nie posłużyły ani na spłatę długu ani na kupno trwałych aktywów.

Podsumowując, badania nad sytuacją finansową zwycięzców loterii, podobnie jak badania nad sytuacją finansową emerytowanych sportowców, wskazują, że kwestia problemów finansowych związana jest raczej z nastawieniem i umiejętnością zarządzania finansami osobistymi niż z szokami dochodowymi. W średnim okresie czasu, wygranie sporej sumy pieniędzy nic nie zmienia w ryzyku popadnięcia w kłopoty finansowe. Być może dlatego, że najczęściej problem tkwi w ‘głowie’ a nie w ‘portfelu’.