Łamigłówka podatkowa Thomasa Schellinga

Sprawa pozornie wydaje się prosta: rodzicom wychowującym dzieci powinna przysługiwać ulga podatkowa. Oczywiście socjaldemokraci przekonywać będą, że ulga się należy ponieważ kapitaliści wykorzystują rodziny. Społeczni konserwatyści argumentować będą, iż ulgę należy ustanowić by wspierać podstawową komórkę społeczeństwa w walce z liberalną zarazą. Gdzieś w puszczy Trystero wołać będzie, że po zniesieniu podatków dochodowych żadne ulgi nie byłyby potrzebne.

Problemy zaczynają się wtedy, gdy zadamy inne pytanie: czy ulgi powinny być takie same dla bogatych i biednych czy też biedni powinni otrzymać większe zwolnienia podatkowe? Miłośnicy cudzych pieniędzy chórem odpowiedzą, że jeśli bogaty płaci 50 tysięcy podatku i otrzyma w prezencie 10% ulgę to zarobi na niej aż 5 tysięcy, podczas gdy biedny płacący 5 tysięcy podatku zaoszczędzi jedynie 500 złotych. Nie można więc dopuścić by system ulg prorodzinnych faworyzował bogatych. Nie sądzę by w Polsce zapanował inny konsensus od tego: biedni powinni otrzymać większe ulgi prorodzinne. No i dobrze.

Okazuje się jednak, że wspomagać rodzinę można nie tylko ustanawiając ulgi dla posiadających dzieci, ale także wprowadzając dodatkowe obciążenia dla bezdzietnych. W tym miejscu nasuwa się podobne pytanie: czy dodatkowe obciążenia dla bezdzietnych bogatych powinny być takie same jak dla bezdzietnych biednych? Z odpowiedzią na to pytanie Polacy także nie powinni mieć problemu: to oczywiste, że bogaci powinni zapłacić więcej za nieposiadanie dzieci od biednych. Prawda? W końcu dla kogoś kto zarabia 250 tysięcy dodatkowe obciążenie w wysokości 10% nie będzie tak dużym problemem jak dla kogoś kto utrzymuje się z 25 tysięcy, ponieważ po zapłaceniu podatku jemu zostanie 225 tysięcy złotych, dużo więcej od 22.5 tysięcy. No i dobrze.

Warto jednak zauważyć, że w gruncie rzeczy ulga podatkowa dla posiadających dzieci jest w rzeczywistości dodatkowym opodatkowaniem dla bezdzietnych. Podatnicy ci, niezależnie od tego czy są bogaci czy biedni, zapłacą więcej podatku od wychowujących dzieci. Kiedy więc biedni rodzice otrzymują mniejszą (procentowo – we wszystkich przypadkach mam na myśli wartość procentową ulgi lub karnego podatku) zniżkę podatkową od bogatych rodziców, zachodzi ten sam efekt gdy biedni bezdzietni podatnicy opodatkowani są w mniejszym stopniu za swoją bezdzietność od bogatych. Irytujące? No cóż, pierwsze rozwiązanie brzmi jak czyste zło dla socjaldemokraty, drugie oznacza dla niego społeczną sprawiedliwość, a w rzeczywistości mamy do czynienia z tym samych schematem opodatkowania. Morał?

Niezwykle trudno jest wprowadzić system podatkowy, który byłby jednocześnie sprawiedliwy i progresywny.

Podziel się:

Kapitalizm kolesiów w praktyce

Published in Styczeń 1st, 2009

8 users responded in " Łamigłówka podatkowa Thomasa Schellinga "

kunta-kinte said, in Styczeń 2nd, 2009 at 21:28

Panie Trystero ,to nie łamigłówka ekonomiczna a demagogia populistyczna!Jak można się zastanawiać nad wysokością obciążeń podatkowych jeśli nie ma to być wartość procentowa równa dla wszystkich?W przeciwnym wypadku nie opłaca się kształcić i wykazywać wysokiego dochodu co dla gospodarki jest równie niebezpieczne jak niski przyrost demograficzny.
Jestem za modelem ekonomicznym w polityce prorodzinnej,który promuje intelekt oraz zdolnosci sportowe naszych dzieci-takiego jednak bez względu na wysokość ściaganych podatków na świecie chyba nie ma.

karakuli said, in Styczeń 2nd, 2009 at 22:31

Trystero said
Niezwykle trudno jest wprowadzić system podatkowy, który byłby jednocześnie sprawiedliwy i progresywny.

Moim zdaniem to w ogóle niemożliwe. Podatek progresywny to inna nazwa rozboju w biały dzień.
Osobiście uważam, że sprawiedliwy to może być tylko podatek pogłówny.

Mapii said, in Styczeń 3rd, 2009 at 11:04

Co to znaczy ” sprawiedlie ”
1)czy to że każdy płaci w miare równo?
2)czy może że każdy otrzymuje mniej więcej tyle ile włacił?
3)a może liczymy zasługi dla społeczeństwa ( np. liczba dzieci ) i ci bez zasług zrzucają się na tych z zasługami?
Sprawiedliwość to piękne słowo tylko że każdy definiuje sobie tak jak mu się podoba

Trystero said, in Styczeń 3rd, 2009 at 11:45

Zgadzam sie z komentujacymi, to znaczy, uwazam ze nie istnieje sprawiedliwy system progresywnego opodatkowania ale w tekscie obowiazuje mnie awersja do uzywania ostrych sadow.

Co do sprawiedliwosci – w kontekscie systemu podatkowego widzialbym ja jako zachowanie relacji pomiedzy tym co podatnik wzial od Panstwa a tym co zaplacil w podatku. Dlatego jestem zwolennikiem opodatkowania konsumpcji a nie dochodow. Stad podoba mi sie podatek energetyczny.

Paweł said, in Styczeń 3rd, 2009 at 16:38

Często słyszę argumenty, że ludzie bezdzietni powinni płacić dużo wyższe podatki od rodziców z dziećmi”. Główny argument to, „bo moje dzieci kiedyś będą płacić na emeryturę tych, którzy dzieci nie maja”. Przyglądając się systemowi emerytalnemu dochodzę do wniosku ze jest to system, który z biegiem lat będzie coraz gorzej funkcjonował a w końcu się zawali ze względu na niski przyrost naturalny. Może się okazać ze ci bezdzietni dziś zapłacą za emerytury aktualnych emerytowi oraz na cudze dzieci a kiedyś otrzymają ochłapy ledwo umożliwiające przeżycie – kiepski interes. Uważam, że dzieci są pewna inwestycja i polisa na starość i nie rozumiem rodziców, którzy domagają się by ludzie bezdzietni im do tej polisy dopłacali. Warto wspomnieć ze Polska straciła wielka szanse by problem emerytalny rozwiązać. Mając wielki państwowy majątek powinniśmy byli dochód z jego sprzedaży przeznaczyć na wypłaty dla aktualnych emerytów a aktualnie pracujący mogliby odkładać na własną emeryturę. Niestety nasze władzę ten majątek częściowo zmarnotrawiły a częściowo zgodnie z prawem rozdały różnym spadkobiercom dawnej nomenklatury.

tralala said, in Styczeń 3rd, 2009 at 23:03

@Trystero
>ale w tekscie obowiazuje mnie awersja do uzywania ostrych sadow.
Czesto sie z Panem nie zgadzam, ale prosze sie nie dac ‘poprawnosci politycznej’. Kiedys byla cenzura, a teraz co – autocenzura? Jesli Pan w cos wierzy, to prosze pisac, w koncu pisze Pan pod pseudonimem.

Co do podatkow: polecam ksiazke JKM ‘Podatki, czyli rzecz o grabiezy’ [tytul byc moze odstraszajacy, ale jest to ciekawa praca ekonomiczna na temat roznego typow podatkow i ich nie zawsze oczywistych konsekwencjach].

Podatek VAT ma swoje zle strony, jest dosc skomplikowanym podatekiem, zacheca do naduzyc i marnuje na jego liczenie i unikanie prace umyslow ludzkich, ktore moglabybyc spozytkowana w prawdziwej gospodarce. Duzo zasobow pochlanie rozliczanie i kontrola platnikow. Powstaje nieuczciwa konkurencja miedzy vatowcami a unikajacymi placenia vatu (vide allegro). Rozdzial miedzy konsumpcja a narzedziem pracy jest sztuczny. Gdyby wszyscy byli przedsiebiorcami/vatowcami, to tozsamy bylby zwyklemu podatkowi liniowemu. Tak naprawde chyba wszystkie podatki sa przenoszalne. Jesli gdzies podatek zostanie nalozony, to po pewnym czasie spowoduje to podniesienie cen w calej gospodarce. Uwazam niski zryczaltowany podatek osobisty [poglowne] za lepszy. Nietrudno policzyc ile zwykly czlowiek placi VATu co miesiac (kazdy cos je, w cos jest ubrany itd).

HeS said, in Styczeń 4th, 2009 at 15:27

@Autor: „sprawiedliwy podatek”

Rozwiązanie jest możliwe. Ustalamy (arbitralnie) jaką działalność Państwo wspiera i ustalamy JEDNAKOWE podatki na wspieranie tej działalności. Jak ktoś chce, żeby Panstwo dopłacało do emerytur, lecznictwa, …, to OK, ale wszyscy płacą takie same kwoty podatków. To w większości uleczyłoby demagogiczne wypowiedzi o „jednakowych żołądkach”, „umierających starych ludziach na ulicy”, itp, itd.
Właśnie w TV podano informacje o samotnej staruszce, która umarła z zimna we własnym rozwalającym się domu. Gdzie ta opieka Państwa nad ludźmi starymi, emerytury ułatwiające przeżycie? Piszę o tym przypadku, bo dzisiaj w dobie powszechnych ubezpieczeń emerytalnych takie przypadki się zdarzają i zdarzać się będą.

mopel44 said, in Styczeń 8th, 2009 at 01:08

Ogolnie Vat to straszny syf. Rozumiem Vat od samochodow czy innych produktow , jednak nigdy od zywnosci a w szczegolnosci od produktow dla dzieci : nikt nie ma prawa brac mojemu dzieciakowi od ust , czy skazywac na gorsza odziez z fakt ze ktos sobie wymyslil jakis system. To jest skrajnie niemoralne i nieetyczne by odbierac jedzenie od ust noworodka. Taki socjaldemokrata to powinien w morde dostac. No i mamy znacznie rozwiazany problem ugl prorodzinnych )
Co do poprawnosci to Trystero chyba autocenzuruje sie celowo – by sobie nazwisko wyrobic jesli o mnie chodzi to jak sie mowi o rodzimym systemie to sie powinno od k… i ch… niektorych ;/ pozdrawiam!