Zebrało się na szczerość prezesowi Polnordu, Wojciechowi Ciurzyńskiemu. Zastanawiam się, czy choć na jakiś czas zatrzyma to wysyp, przygotowywanych przez opłacanych przez pośredników kredytowych i agencje nieruchomości analityków, rekomendacji z przesłaniem ‘kupuj, bo taniej już nie będzie’. Polnord to jeden z największych polskich deweloperów, posiadający największy w Polsce bank ziemi. Warto zwrócić uwagę na to co powiedział PAP Wojciech Ciurzyński.
Sytuacja panująca na rynku deweloperskim to krach. Najgorzej jest w segmencie mieszkaniowym. Ceny mieszkań będą spadać, a marże deweloperów się zmniejszać. Moim zdaniem krachu jeszcze nie ma. To prawda, że sprzedaż nowych mieszkań spadła w przepaść. Jednak krach rozpocznie się dopiero wtedy gdy deweloperzy, ze względu na potrzebę regulacji zobowiązań, będą MUSIELI sprzedawać mieszkania.
Banki nie dają kredytów długoterminowych, hipotecznych i inwestycyjnych, przez co działalność deweloperska została praktycznie zatrzymana. To jedna z przyczyn pogorszenia sytuacji na rynku mieszkaniowym. Kryzys kredytowy dotyka zarówno potencjalnych kupujących jak i deweloperów. O ile brak kredytów pod nowe inwestycje nie jest złą wiadomością dla branży ponieważ zmniejszy to podaż mieszkań w przyszłości, to trzeba zwrócić uwagę na problem rolowania długu, który nie będzie mógł być spłacony z pieniędzy ze sprzedaży mieszkań, ponieważ sprzedaż mieszkań spadła w przepaść. Model biznesowy wielu firm deweloperskich dosłownie imploduje w obecnej sytuacji. Budowano mieszkania za pożyczone z banków pieniądze z zamiarem spłacenia kredytów dochodami ze sprzedaży mieszkań. Nie rzadko, opierano się na kilkukrotnej dźwigni finansowej.
Spadek cen mieszkań dochodzi do 10-15 procent. Takie są też rezerwy cenowe u deweloperów. Mogą oni nawet dojść do marży zerowej, aby tylko sprzedawać. Mali deweloperzy, którzy muszą spłacić kredyty, by nie upaść, będą sprzedawać poniżej kosztów. Nowe inwestycje będą miały niższe koszty materiałów i wykonania, dlatego ceny mogą spadać. Prezes Ciurzyński dotknął tutaj sedna problemu. Po pierwsze deweloperzy mają jeszcze 10% do 25% marży do ‘oddania’. To nie wszystko. Deweloperzy, których zmusi do tego sytuacja finansowa, będą sprzedawać przy ujemnej marży lub zrobią to za nich banki. Nie jest to wyjątkowa sytuacja w innych segmentach gospodarki. Nie ma powodu by zakładać, że deweloperka musi być zyskowna. Warto wreszcie zauważyć, że część mieszkań jest drogich ponieważ wybudowano je na gruntach, za które przepłacono nawet kilkaset procent. W okresie spowolnienia na rynku, deweloperzy będą musieli zwyczajnie ‘przełknąć’ stratę.
Wejście na nowe rynki zagraniczne jest wstrzymane. Wszędzie jest ten sam problem. Mogą tam być bardzo ciekawe okazje inwestycyjne, ale nikt nie chce wydawać pieniędzy, bo nie wiadomo jak długo potrwa zastój. Zatrzymanie inwestycji w sektorze nieruchomości przełoży się na rynek pracy i wskaźnik PKB. Nie ma co do tego żadnych wątpliwości.
Szykujemy duży pakiet udogodnień dla kupujących mieszkania. Będzie on wprowadzany od przyszłego tygodnia. Działania będą polegać na obniżeniu ceny mieszkań oraz poniesieniu przez nas pewnych kosztów kredytów hipotecznych. Jeszcze kilka tygodni temu, ‘duzi’ deweloperzy bardzo niechętnie mówili o obniżkach cen. Nawet odważny i innowacyjny pod tym względem Gant ‘pakował’ obniżkę cen w sprzedaż mieszkania bez podatku VAT. Czasy się zmieniły.
Również nowe inwestycje komercyjne mają kłopoty. To jest tykająca bomba, o której niemalże się nie pisze. Przez ostatnie kilka lat, deweloperzy działali w środowisku, w którym ‘na pniu’ wynajmowali każdy metr kwadratowy powierzchni handlowej i biurowej. Spowolnienie gospodarcze zmieni sytuację na rynku nieruchomości komercyjnych diametralnie. Już teraz widać to na przykładzie nieruchomości położonych w gorszych lokalizacjach.
Trzeba także uświadomić sobie wpływ załamania budowlanych inwestycji mieszkaniowych i komercyjnych na rynek pracy i wzrost PKB. Warto także wziąć pod uwagę gospodarcze konsekwencje zatorów płatniczych, które w takiej sytuacji z pewnością powstaną w sektorze budowlanym.
Wszystkie cytaty za PAP via serwis informacyjny bossa.pl
Related posts:
