Miliony ludzi ciężko pracuje łudząc się, że podstawowa zasada kapitalizmu, głosząca, że wynagrodzenie powinno być adekwatne do wartości wykreowanej przez wykonywaną pracę, obowiązuje wszystkich uczestników systemu. Nic bardziej mylnego.
Praktycznie odkąd zarobki najwyższej kadry managerskiej stały się wielokrotnością zarobków zwykłych pracowników (a wbrew pozorom nie stało się to tak dawno) i zaczęły być liczone w milionach dolarów, wyjaśnia się ekonomiczny sens tych wynagrodzeń jakością pracy wykonywanej przez najwyższych managerów. Pogląd ten prowadzi do powszechnego przekonania, że zarobki kadry managerskiej są uzależnione od wyników jakie uzyskują zarządzane przez tych managerów przedsiębiorstwa. Nic bardziej mylnego.
Baseline Scenario opublikował wykres, na którym zestawiono ze sobą zarobki prezesów (CEO) amerykańskich firm w 2008 roku oraz całkowity zwrot z inwestycji w akcje tych firm w 2008 roku. Naturalnie, mierzenie postawy CEO poprzez ocenę zachowania się cen akcji zarządzanej przez niego spółki nie jest idealnym pomysłem. Świetnie natomiast wpisuje się w propagandę apologii gigantycznych wynagrodzeń wskazującą, że prezesi zarabiają miliony dolarów ponieważ kreują wartość dla akcjonariuszy. Akurat zwrot z inwestycji w akcje spółki dobrze mierzy poziom wartości wykreowanej przez prezesów.
Wykres wygląda tak:
Za Baseline Scenario
Na co chciałem zwrócić uwagę w tym wykresie? Oczywiście, ze względu na uproszczenia wart zapamiętania jest jeden wniosek: pomiędzy wysokością wynagrodzenia prezesów a wartością jaką kreują oni dla akcjonariuszy nie ma związku. To mit mający uzasadniać społeczeństwu potrzebę płacenia milionów dolarów najwyższej kadrze managerskiej.
Zdaję sobie oczywiście sprawę, że posądzony mogę zostać o populizm (w najlepszym wypadku, pod niektórymi palcami czai się zapewne ‘bolszewizm’). Dlatego nie zajmuję stanowiska w kwestii tego czy prezesi zarabiają za dużo. Zresztą: co to znaczy za dużo? Natomiast z całą powagą wskazuję, że wynagrodzenia prezesów nie wynikają z jakości ich pracy – to pokazuje powyższy wykres.
Moim zdaniem – jest to jeden z podstawowych błędów kapitalizmu managerskiego. Bez usunięcia tej usterki rozwój gospodarczy będzie zagrożony.
W podanym linku znajduje się wersja logarytmiczna wykresu. Wygląda ‘ładniej’, ale niewiele zmienia w kluczowej kwestii.
Podobne zagadnienia omówiłem w tekstach: