Muszę przyznać, że o ile byłem przekonany o katastrofie gospodarczej jaką na Polskę sprowadził komunizm, socjalizm, realny socjalizm – mniejsza o nazewnictwo, to miałem ambiwalentne odczucia względem dokonań III RP. Dlatego z prawdziwą przyjemnością schronię się za autorytetem prof. Balcerowicza i pokażę dwa wykresy z prezentacji jaką wygłosił w 2006 roku. Bo obrazy mówią więcej niż tysiące słów.
Wykres pierwszy porównuje PKB per capita wyrażone w dolarach międzynarodowych z lat 1950 i 1990 dla dwóch par państw: Polski i Hiszpanii oraz Węgier i Austrii. Regres cywilizacyjny jaki sprowadził na Europę Środkową komunizm, socjalizm, etc jest aż nadto widoczny. Być może część apologetów PRL zechce potraktować ten wykres jako usprawiedliwienie dla władz PRL mówiąc ‘nie ludzie winni lecz system’ – nie sądzę by miało to znaczenie dla przeciętnego Polaka.
Za prof. Leszek Balcerowicz
Drugi wykres może natomiast zdziwić wiele osób. Porównuje realny PKB państw postkomunistycznych w latach 1989 i 2004 przy indeksowaniu PKB z roku 1989 na poziomie ’100′. Co można zarzucić temu wykresowi? Nie podano waluty w jakiej wyrażono PKB (nie wiadomo czy są to dolary czy waluta lokalna) ale nie sądzę by ta kwestia zaważyła na wynikach. Najważniejsze pytanie brzmi: czy dobór lat jest tendencyjny? Rok 2004 jest w porządku. Mam wątpliwości co do roku 1989. Intuicyjnie skłaniałbym się do przekonania, że Polska już znacząco odczuwała w tym roku skutki kryzysy związanego z upadkiem komunizmu i początkiem transformacji podczas gdy wiele państw, zwłaszcza tych, które wtedy były jeszcze republiki związkowymi ZSRR, było jeszcze bardzo blisko szczytu ‘komunistycznego koniunkturalnego’. Tym niemniej, wykres sporo wyjaśnia bezwzględnym krytykom III RP.
Za prof. Leszek Balcerowicz
Skoro już kończę weekendowe spotkania z PRL i III RP chciałbym zwrócić uwagę na jeszcze jeden szczegół. Powszechnie narzeka się na polską służbę zdrowia (słusznie zupełnie) czasem wygłaszane są opinie, że w PRL było lepiej (to już bzdura). Dlatego warto zwrócić uwagę na dwa najprostsze sposoby mierzenia jakości służby zdrowia i stanu zdrowia społeczeństwa: śmiertelność niemowląt na 1000 urodzeń i spodziewaną przy urodzeniu długość życia.
W 1990 śmiertelność niemowląt na 1000 urodzeń wynosiła 16 – za prezentacją prof. Balcerowicza.
W 2003 roku śmiertelność niemowląt na 1000 urodzeń wynosiła 6 – za prezentacją prof. Balcerowicza.
W 1990 spodziewana długość życia przy urodzeniu wynosiła 70.75 – z prawdziwą dumą, za Wolphram Alpha.
W 2006 roku spodziewana długość życia przy urodzeniu wynosiła 75.35 – jw.
Podobne zagadnienia omówiłem w tekstach:
