Ariely i Norton odkryli brutalną prawdę o fundamencie amerykańskiego społeczeństwa. Od zawsze zastanawiałem się jak to się dzieje, że Amerykanie nie buntują się przeciwko drastycznym nierównościom majątkowym w USA – bliższym standardom południowoamerykańskim niż europejskim. Zgodnie z najnowszymi opracowaniami 1% najzamożniejszych Amerykanów kontroluje 50% całego majątku należącego do amerykańskiego społeczeństwa. Najbiedniejsze 40% społeczeństwa kontroluje 0,3% amerykańskiego majątku.

Tak, właśnie tak. 1% najbogatszych Amerykanów kontroluje 165 razy więcej majątku niż 40% najmniej zamożnych Amerykanów.

Muszę szczerze przyznać, że do tej pory wierzyłem w mit, według którego amerykański indywidualizm odpowiedzialny jest za taki stan rzeczy, że Amerykanie świadomie preferują nierówne majątkowo społeczeństwo, sprzeciwiają się pomocy rządowej nawet jeśli mieliby z niej skorzystać i tak dalej. Ariely i Norton roztrzaskali ten mit na drobne kawałeczki.

Zebrali reprezentatywną grupę amerykańskiego społeczeństwa, zapoznali tę grupę z definicją majątku netto a następnie pokazali trzy wykresy dystrybucji majątku w społeczeństwie podzielonym na kwintyle (a Word nie zna tego słowa). Pierwszy wykres przedstawiał idealnie równy podział majątku (każdy kwintyl kontroluje 20% majątku), drugi wykres przedstawiał szwedzki modeli dystrybucji majątku dochodów (najbiedniejszy kwintyl kontroluje 11% majatku dochodów, najbogatszy 36%), trzeci wykres przedstawiał amerykański model dystrybucji majątku (najbiedniejszy kwintyl kontroluje 0,1% majątku a najbogatszy 84%). Następnie zadali Amerykanom rawlsowskie pytanie: w których społeczeństwie chcieliby żyć?

  • 47% wybrało Szwecję
  • 43% wybrało utopijne społeczeństwo egalitarne majątkowo
  • 10% wybrało USA

Ha! Ha! Ha! Tak kończą mity.

Za Ariely i Norton

Za Ariely i Norton

Fascynujące jest to, że w preferowaniu Szwecji nie ma drastycznych podziałów demograficznych i politycznych:

  • 93% kobiet i 91% mężczyzn preferuje Szwecję
  • 90% wyborców Busha i 93,5% wyborców Kerry preferuje Szwecję
  • 92% zarabiających mniej niż 50 000 USD i 89% zarabiających powyżej 100 000 USD

Zdumiewa mnie, tak wysokie preferencje dla społeczeństwa utopijnie egalitarnego – przecież już na pierwszy rzut oka wygląda, że ‘coś tu jest nie tak’. Warto jednak zauważyć, że mimo wszystko większość Amerykanów preferuje jakąś nierówność majątkową od zupełnej równości.

Badania pochodzą z grudnia 2005 roku. Proszę zwrócić uwagę, że ze względu na akumulację majątku nierówność majątkowa w społeczeństwie jest zawsze dużo większa niż nierówność dochodowa.