Media brutalnie eksploatują racjonalną skłonność naszego aparatu poznawczego do koncentrowania się na negatywnych informacjach. Internet pełen jest wieszczów zagłady. Dlatego warto czasem poznać optymistyczny punkt widzenia.

Peter Diamandis, związany z ruchem Singularity, przekonuje, że w najbliższych dekadach postęp technologiczni będzie stymulował globalny wzrost zamożności i standardu życia.

Diamandis zwraca między innymi uwagę na ‘wschodzące miliardy’ ludzi, którym wzrost zamożności połączony ze spadkiem cen mocy obliczeniowych i telekomunikacji umożliwi ‘dokładanie się’ do globalnego postępu technologicznego. Jeśli weźmiemy pod uwagę rzadkość ‘występowania’ geniuszy to podwojenie czy potrojenie zbioru, w którym mogą się pojawić może mieć fenomenalne konsekwencje dla rozwoju nauki.

Zachęcam do obejrzenia (dostępne są napisy w języku polskim):

Najnowsze komentarze:

• wykresygieldowe – Nie mam facebooka (ni akcji ani konta) ale trzeba uczciwie…
• Trystero – @ maciek

  Moje pytanie dotyczyło tego czy anomalia wystąpiła w latach…

• maciek – @ Trystero

  O tym właśnie dyskutowaliście wtedy. I sprawdziłem. W 2009…

• Trystero – @ maciek

  A to w ostatnich latach spadają wpływu z VAT?…

• maciek – Trystero, mam prośbę. Parę dni temu natknąłem się na ten…
• Tomala – Zarówno budowa elektrowni atomowej jak i „tysięcy małych OZE” jest…

Jednym z podstawowych zarzutów, które stawia się wskaźnikowi PKB (Produkt Krajowy Brutto) jest to, że nie uwzględnia on działalności gospodarczej prowadzonej w szarej strefie.

Globalna szara strefa według szacunków analityków Nomura ma wartość około 2,5 bln USD. W niektórych państwach nieformalna działalność gospodarcza ma wartość połowy formalnej gospodarki, której wielkość podaje PKB. W innych państwach szara strefa to zaledwie 10% PKB.

Zastanawiałem się czy nasze wyobrażenie o poziomie rozwoju gospodarczego poszczególnych państw uległoby diametralnej zmianie gdyby uwzględnić wielkość szarej strefy. Wykorzystałem więc dane o PKB per capita PPP z Banku Światowego oraz dane o szacunkowej wielkości szarej strefy (także z Banku Światowego) by to sprawdzić.

W poniższej tabeli znajdują się dane o PKB per capita PPP (z uwzględnieniem siły nabywczej) dla 149 państw świata, za 2010 rok, według Banku Światowego) oraz te same dane o PKB per capita PPP skorygowane o wielkość szarej strefy (według danych WB za 2006 rok – ostatnie dostępne dane). Wszystkie dane w tysiącach USD.

Wyniki tych obliczeń możecie zinterpretować sami. Ja spodziewałem się zdecydowanie większej rewolucji w rankingu. Naturalnie, PKB per capita wszystkich państw jest wyższy po uwzględnieniu szarej strefy. Różnice w wielkości szarej strefy nie powodują jednak istotnych ‘przetasowań’ w rankingu.

 Najnowsze komentarze:

• wykresygieldowe – Nie mam facebooka (ni akcji ani konta) ale trzeba uczciwie…
• Trystero – @ maciek

  Moje pytanie dotyczyło tego czy anomalia wystąpiła w latach…

• maciek – @ Trystero

  O tym właśnie dyskutowaliście wtedy. I sprawdziłem. W 2009…

• Trystero – @ maciek

  A to w ostatnich latach spadają wpływu z VAT?…

• maciek – Trystero, mam prośbę. Parę dni temu natknąłem się na ten…
• Tomala – Zarówno budowa elektrowni atomowej jak i „tysięcy małych OZE” jest…

O tym, że Wall Street Journal, po przejęciu dziennika przez należącą do Ruperta Murdocha News Corp.* zmierza do poziomu Fox News** szanowani przeze mnie blogerzy pisali od dawna.

Ostatnim przykładem ideologicznego zaangażowania redakcji WSJ był tekst No Need to Panic About Global Warming podpisany przez 16 naukowców – inżynierów, emerytowanych meteorologów i innych badaczy, z których zaledwie jeden zajmował się studiami nad klimatem. Artykuł spotkał się ze zdecydowaną reakcją środowiska naukowego (zobacz jeszcze: tutaj i tutaj).

Jeden z cytowanych w artykule naukowców, którego prace miały zdaniem autorów tekstu potwierdzać ich punkt widzenia, William Nordhaus, napisał, że tekst kompletnie przeinaczył rezultaty jego badań.

Dyskusja na temat prawdziwości teorii antropogenicznego ocieplenia klimatu straciła dla mnie sens wiele miesięcy temu co oznacza, że próby jej rozpoczęcia będę traktował jak spam. Konsensus naukowców w tej sprawie jest jasny. 

Interesuje mnie inna kwestia. Odnoszę wrażenie, że wśród radykalnych zwolenników wolnego rynku czy libertarian występuje zdecydowany wyższy odsetek denialistów AGW niż w przypadku osób o mniej wolnorynkowym nastawieniu. Badania naukowe nie pozostawiają wątpliwości, że ideologia może determinować stosunek do faktów naukowych.

Zastanawiam się więc na ile teoria AGW jest trudna do pogodzenia z ideologią wolnorynkową. W tym miejscu warto zadać sobie proste pytanie: czy potrafimy sobie wyobrazić wolnorynkowe rozwiązanie problemu AGW? Denialiści AGW (oraz osoby nie przekonane co do ekonomicznych skutków ocieplenia klimatu) mogą w tym miejscu przeprowadzić eksperyment myślowy: mogą założyć, że teoria AGW jest prawdziwa, że istnieją dowody, że ekonomiczne skutki ocieplenia klimatu będą istotne i negatywne (znaczące obniżenie globalnego PKB), że skutki nie rozłożą się równo na wszystkie państwa/regiony (będą totalni przegrani, przegrani i wygrani), oraz że drastyczne ograniczenie antropogenicznych emisji CO2 będzie istotnie korzystne z ekonomicznego punktu widzenia (koszty ograniczenia emisji będą dużo niższe niż zyski). Takie założenie odpowiada istniejącemu konsensusowi naukowemu (choć warto podkreślić, że z każdym kolejnym ‘że’ konsensus wydaje się być słabszy) Jakie rozwiązanie tego problemu, zgodne z ideologią wolnorynkową, można zaproponować? Czy istnieje jakiś mechanizm rynkowy, który rozwiązałby ten problem? Czy można zaadresować problem AGW bez interwencji rządowej, bez nakazów, zakazów, podatków i opłat?

* Częścią News Corp. był tabloid News of The World, którego dziennikarze i współpracownicy zamieszani są w gigantyczą aferę podsłuchową w Wielkiej Brytanii

** Obiektywność i dziennikarskie standardy Fox News najlepiej ilustruje stosunek tej stacji do Rona Paula

Najnowsze komentarze:

• wykresygieldowe – Nie mam facebooka (ni akcji ani konta) ale trzeba uczciwie…
• Trystero – @ maciek

  Moje pytanie dotyczyło tego czy anomalia wystąpiła w latach…

• maciek – @ Trystero

  O tym właśnie dyskutowaliście wtedy. I sprawdziłem. W 2009…

• Trystero – @ maciek

  A to w ostatnich latach spadają wpływu z VAT?…

• maciek – Trystero, mam prośbę. Parę dni temu natknąłem się na ten…
• Tomala – Zarówno budowa elektrowni atomowej jak i „tysięcy małych OZE” jest…

Adam Duda napisał interesujący tekst o konsekwencjach polityki ograniczania emisji CO2 w państwach rozwiniętych. Polityka ta oparta jest na mechanizmach, które podwyższają koszt produkcji energii, a więc wszystkich towarów i usług, do których wytworzenia potrzebna jest energia.

Z ekonomicznego punktu widzenia taka polityka jest racjonalna. Jeśli emisje CO2 wiążą się z istotnymi negatywnymi konsekwencjami to w celu zagwarantowania efektywności obrotu gospodarczego należy wycenić te konsekwencje i skłonić emitentów CO2 by za nie zapłacili.

Polityka opodatkowywania (także w postaci opłat za pozwolenia na emisję CO2) emisji CO2 może mieć trzy podstawowe efekty, wszystkie związane ze zwiększenie kosztów energii w państwach prowadzących taką politykę:

• może zmniejszyć całkowity popyt na energię i produkty o dużym udziale energii w końcowej cenie
• może zwiększyć efektywność produkcji energii (ta sama produkcja energii przy mniejszych emisjach CO2) lub przemysłu (na przykład: dwa razy więcej stali przy zużyciu tej samej energii)
• może wreszcie spowodować migrację wysokoenergetycznych branż przemysłu do państw, które nie prowadzą polityki ograniczania emisji CO2

Na ten ostatni efekt zwrócić uwagę Adam Duda. Jeśli polityka ograniczania emisji CO2 pozbawi konkurencyjności przemysł stalowy w Szwecji i zmniejszy produkcję stali w Szwecji o kilkadziesiąt procent to duża część szwedzkiego zapotrzebowania na stal pokryta zostanie importem stali z innych państw – tych, w których koszty produkcji stali są najniższe. Taki mechanizm istnieje, można go opisać i skwantyfikować. Pokazuje go poniższy wykres, na którym przedstawiono, które państwa eksportują emisje CO2 (w eksporcie ‘wysokoemisyjnych’ produktów), a które importują emisje CO2 (konsumują emisje CO2 w postaci ‘wysokoemisyjnych’ produktów ale ich nie produkują):

Za Prologos

Powstaje więc fundamentalne pytanie: jaki ‘węglowy’ efekt netto generuje przenoszenie ‘wysokoemisyjnych’ branż przemysłu z państw rozwiniętych do państw wschodzących? Decyduje o tym ‘węglowa intensywność’ gospodarek, czyli ilość emisji CO2 potrzebnej do wytworzenia określonej ilości dóbr i usług. Nie można jednak użyć zestawień dla ‘całkowitej węglowej intensywności’ gospodarek (podawanej najczęściej w tonach CO2 na 1000 USD PKB) ponieważ ten wskaźnik determinowany jest nie tylko przez ‘węglową intensywność’ ale także przez strukturę gospodarki. Państwo z dużym udziałem przemysłu stalowego będzie mieć niższą ‘całkowitą intensywność węglową’ niż państwo, którego gospodarka oparta jest na usługach finansowych i turystyce.

Trzeba porównać jabłka do jabłek. Na przykład ‘intensywność węglową’ przemysłu stalowego mierzoną jako emisje CO2 niezbędne do produkcji tony stali. Znalazłem dane z 2005 roku. Proszę zignorować emisje bezpośrednie ponieważ nie uwzględniają one emisji CO2 przy produkcji energii elektrycznej kupowanej przez huty stali i skupić się na całkowitych emisjach:

Za Earth Trends

Jak widać, ‘intensywność węglowa’ produkcji stali była w 2006 roku 2 razy wyższa w Indiach, 2,5 razy wyższe w Chinach i 3,5 razy wyższa w Rosji niż w Unii Europejskiej. Jeśli więc polityka ograniczania emisji CO2 w Unii Europejskiej skutkuje migracją przemysłu stalowego do państw wschodzących a następnie importem stali z tamtych państw to mamy do czynienia z polityką, której określenie terminem ’pozbawiona sensu’ jest gigantycznym niedopowiedzeniem. Unia Europejska ‘niszczy’ przemysł stalowy w Europie a następnie importuje stal z Chin czy Rosji, której produkcja wytworzyła 2,5 czy 3,5 razy więcej CO2 niż produkcja tej stali w Europie.

Znalazłem także dane (z 2007 roku) o ‘intensywności węglowej’ (kilogramy CO2 na 1 MWh) produkcji energii elektrycznej. To o tyle istotne dane, że energia elektryczna jest istotnym elementem całkowitych kosztów wielu produktów przemysłowych:

Za Light Bucket

‘Intensywność węglowa’ produkcji energii elektrycznej jest determinowana przez mix energetyczny – im większy udział paliw kopalnych, przede wszystkim węgla, tym wyższy poziom ‘intensywności węglowej’. Można zauważyć, że Chiny i Indie posiadają jeden z najwyższych na świecie wskaźników ‘intensywności węglowej’ produkcji energii elektrycznej. Wśród 35 największych producentów energii elektrycznej najwyższą ‘intensywność węglową’ posiadała Polska.

Najnowsze komentarze:

• wykresygieldowe – Nie mam facebooka (ni akcji ani konta) ale trzeba uczciwie…
• Trystero – @ maciek

  Moje pytanie dotyczyło tego czy anomalia wystąpiła w latach…

• maciek – @ Trystero

  O tym właśnie dyskutowaliście wtedy. I sprawdziłem. W 2009…

• Trystero – @ maciek

  A to w ostatnich latach spadają wpływu z VAT?…

• maciek – Trystero, mam prośbę. Parę dni temu natknąłem się na ten…
• Tomala – Zarówno budowa elektrowni atomowej jak i „tysięcy małych OZE” jest…

Zobaczcie wykres, który rozzłościł amerykańskich neoliberałów (zwanych w USA konserwatystami) i przeniósł dyskusję o nierównościach ekonomicznych w USA na nowy poziom.

Jeszcze niedawno amerykańscy neoliberałowie zupełnie bagatelizowali kwestię gigantycznego wzrostu nierówności ekonomicznych w ostatnich dekadach. Gdy okazało się, że pozycje te są nie do utrzymania (od 1979 roku dochody najbogatszego ‘1%’ wzrosły o 277%, najbiedniejszych ‘20%’ o 18%) neoliberałowie przeszli na pozycje: nierówności ekonomiczne są wynikiem różnic w zdolnościach i pracowitości i tak długo jak istnieją możliwości awansu społecznego, nierówności ekonomiczne nie mają znaczenia.

Niedawno, szef Rady Doradców Ekonomicznych prezydenta Obamy opublikował wykres, sporządzony na podstawie badań Milesa Coraka, który pokazuje korelację pomiędzy nierównością ekonomiczną (mierzoną jako Gini coefficient) a mobilnością międzypokoleniową (mierzoną jako wpływ dochodów rodziców na dochody dzieci, wskaźnik na poziomie 0,1 oznacza, że rodzice przekazują dzieciom 10% swojej pozycji ekonomicznej, wskaźnik na poziomie 0,6 oznacza, że przekazują 60% swojej pozycji ekonomicznej – jeśli w hipotetycznym scenariuszu rodzice zarabialiby 100 000 USD więcej niż naprawdę zarabiają to ich dzieci zarabiałyby 60 000 USD więcej niż naprawdę zarabiają):

Za Alan Krueger

Ten wykres rządzi. Pokazuje, że nierówność ekonomiczna w jednym pokoleniu tworzy nierówność szans (niską mobilność międzygeneracyjną) w następnym pokoleniu. Neoliberalny mit, nierówne ekonomicznie społeczeństwa równych szans (od pucybuta do milionera) nie istnieją w realnym świecie.

Ten wykres pokazuje, że nierówność ekonomiczna to nie jest oręż w walce klasowej, to poważny problem ekonomiczny. Tym bardziej, że nie jest to kwestia statystycznej korelacji – związek pomiędzy nierównością ekonomiczną a brakiem równych szans można wyjaśnić odwołując się do teorii ekonomicznych.

Cios zadany przez ten wykres był na tyle silny, że Tyler Cowen zaczął się zastanawiać czy aby mobilność międzygeneracyjna nie jest ‘przereklamowana’ a społeczeństwa z niższą mobilnością międzygeneracyjną nie są bardziej stabilne. Wśród neoliberalnych komentatorów nie brakowało również rozpaczliwego argumentu o tym, że to naturalne czynniki genetyczne sprawiają, że istnieje korelacja pomiędzy dochodami rodziców i dzieci. To prawda, natomiast brakuje naukowych podstaw by sugerować, że genetyczne dziedziczenie wygląda inaczej w Szwecji a inaczej w USA.

Krueger, by wzmocnić siłę przekazu, ograniczył liczbę państw na wykresie w porównaniu z badaniami Coraka. Pełny wykres znajduje się poniżej i potwierdza związek pomiędzy nierównością ekonomiczną a brakiem mobilności społecznej:

Za Miles Corak

• wykresygieldowe – Nie mam facebooka (ni akcji ani konta) ale trzeba uczciwie…
• Trystero – @ maciek

  Moje pytanie dotyczyło tego czy anomalia wystąpiła w latach…

• maciek – @ Trystero

  O tym właśnie dyskutowaliście wtedy. I sprawdziłem. W 2009…

• Trystero – @ maciek

  A to w ostatnich latach spadają wpływu z VAT?…

• maciek – Trystero, mam prośbę. Parę dni temu natknąłem się na ten…
• Tomala – Zarówno budowa elektrowni atomowej jak i „tysięcy małych OZE” jest…