W amerykańskiej blogosferze popularne stało się zrzucanie odpowiedzialności za wysoki poziom bezrobocia wśród młodych na błędne wybory edukacyjne, które dokonali w swoim życiu. W tym celu blogerzy posługują się anegdotycznymi przykładami uczestników ruchu Occupy Wall Street. Na przykład Joe Therrien, absolwent kierunku pedagogicznego, nauczyciel sztuki teatralnej, który porzucił pracę by zdobyć dyplom z lalkarstwa. Po trzech latach studiów, z 35 000 USD kredytu studenckiego, pozostaje bez pracy ze względu na mały popyt na lalkarzy.

Łatwo dostrzec do jakiej konkluzji zmierza ten argument: rozwydrzeni młodzi ludzie wydają mnóstwo pieniędzy na studiowanie swoich pasji, bez troski o ekonomiczny sens ich edukacyjnych wyborów a potem domagają się od rządu wsparcia gdy nie mogą znaleźć pracy. Zapewne jest w ty myśleniu sporo prawdy. Jak dużo?

Możecie przekonać się sami ponieważ Wall Street Journal udostępniło fantastyczne zestawienie pokazujące poziom bezrobocia oraz zarobki (25,50 i 75 percentyl) absolwentów poszczególnych kierunków wraz z rankingiem kierunków pod względem popularności. Zobaczcie na kierunki, wśród których absolwentów bezrobocie jest najwyższe:

Za Wall Street Journal

Jasne, na liście jest sporo humanistycznych kierunków (psychologia z odmianami, historia USA, lingwistyka, sztuki piękne i tak dalej), których większość z nas, korzystając ze zdrowego rozsądku lub stereotypów, nie oceniałaby wysoko w rankingu przydatności na rynku pracy. Zwróćmy jednak na uwagę, że liście znalazły się technologie militarne, architektura, naprawy i technologie elektryczne i mechaniczne czy zarządzanie systemami informatycznymi i bezpieczeństwem – a więc kierunku, których absolwentów nikt rozsądny nie oskarżałby o dokonywanie wątpliwych z ekonomicznego punktu widzenia wyborów edukacyjnych.

Tak wygląda natomiast czołówka rankingu:

Za Wall Street Journal

W powyższej tabeli także znajdziecie kierunki, których obecność na czele rankingu jest zaskoczeniem.

Myślę, że błędne wybory edukacyjne nie wyjaśniają problemów absolwentów na rynku pracy. Nie zmienia to jednak faktu, że w zwłaszcza w systemach edukacyjnych z publicznym finansowanie edukacji wyższej warto rozważyć wprowadzenie mechanizmów rynkowych, które zmniejszyłyby prawdopodobieństwo wydawania publicznych pieniędzy na kształcenie młodych ludzi w specjalnościach nieposzukiwanych na rynku pracy. Do takiego racjonalizatorskiego rozwiązania ‘przymierzają’ się władze Chin, które zamierzają zamknąć kierunki studiów, wśród których absolwentów notuje się najwyższe bezrobocie.

Najnowsze komentarze:

• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…
• Jankomuzykant – @Trystero

  „AGW jest poważnie traktowane i udowodniony (nie będę dyskutował o…

Spóźniona porcja linków na niedzielę:

Interesujący tekst o chińskim podejściu do zasady ‘umów należy dotrzymywać’, przede wszystkim w kontekście polskiej ‘afery’ z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad oraz chińskim konsorcjum COVEC w roli głównej. Okazuje się, że chińskie firmy mają w zwyczaju wycofywać się z umów, które stają się niekorzystne wskutek zmiany sytuacji rynkowej. COSCO, chiński lider transportu morskiego, wycofuje się z długoletnich umów na charter statków transportowych, które zostały zawarte na szczycie cenowym w 2008 roku. To kolejny przykład ilustrujący jak daleko jest chińskiej gospodarce do standardów wolnorynkowych.

Prokurator umorzył śledztw przeciwko dyrektorowi finansowemu spółki Feroco, który zawierał spekulacyjne transakcje opcyjne na rynku walutowy, które spowodowały około 150 mln strat. Na początku września o sprawie pisał Grzegorz Zalewski – zajął się odpowiedzialnością zarządu i rady nadzorczej za działania dyrektora finansowego. Ja chciałem po raz kolejny zwrócić uwagę na niekompetencję prokuratora prowadzącego sprawę z dziedziny finansowej. Cytuję: Prokurator uznał też, że Szymon M. działał ‘w granicach dozwolonego ryzyka gospodarczego’. Co to oznacza? Załamanie na rynkach przyszło nagle. Zawierając umowy z bankami, menedżer nie mógł przewidzieć, że złoty nagle osłabnie. Nie można więc przyjąć, że w tamtym momencie nadmiernie ryzykował i podpisywał niekorzystne umowy. Prokurator twierdzi, że nawet Ministerstwo Finansów, konstruując ustawę budżetową, nie przewidziało takiego osłabienia złotego, a co dopiero Szymon M.

Zastanawiam się czy Pan prokurator zadał sobie trud odpowiedzieć na pytanie: czy chybiona przez Ministerstwo Finansów prognoza kursu złotego doprowadziła finanse publiczne do kompletnego rozkładu albo zagroziła finansowej płynności Polski? Otóż nie. Problem z transakcjami opcyjnymi Feroco nie polegał na tym, że dyrektor finansowy nie przewidział zachowania kursu złotego. Nikt nie wymaga zdolności prognozowania od dyrektorów finansowych. Natomiast pobierają oni bardzo wysokie wynagrodzenia między innymi za umiejętność oszacowania skali ryzyka finansowego, które może podjąć spółka. Dyrektor finansowy Feroco albo nie posiadał umiejętności potrzebnych by oszacować wspomnianego ryzyka albo był zbyt niedojrzały emocjonalnie by zawrzeć transakcje opcyjne generujące ryzyko finansowe, któremu spółka może podołać. Nie mnie oceniać czy był to przejaw niekompetencji czy przestępstwo. Chciałbym jednak wierzyć, że prokurator prowadzący sprawę rozumie sedno problemu.

Bardzo interesujący tekst o interesującym zawodzie: agenta odnajdującego i kontraktującego gości do porannych programów telewizyjnych.

Europejczycy urodzeni pod koniec lat 70’ XX wieku są od 10 do 15 centymetrów wyżsi niż Europejczycy urodzeni 120 lat wcześniej:

Za Timothy J. Hatton

The Economist o nowym rodzaju inwestycji. Impact investing stara się połączyć wysokie stopy zwrotu z generowaniem korzyści społecznych. Interesująca idea, bazująca chyba na sukcesie mikrofinansowania, które pokazało, że można połączyć zyskowność z tworzeniem sprzyjających warunków do walki z ubóstwem.

Daniel Yergin w Wall Street Yournal o tym jak będzie wyglądał ‘peak oil’. Zastanawiam się ilu zwolenników hipotezy ‘peak oil’ opierających swoje poglądy na przełomowych pracach Hubberta zdaje sobie sprawę, że o ile Hubbert niemal idealnie przewidział szczyt wydobycia ropy w USA to jego prognozy dotyczące 2010 roku zakładały wydobycie na poziomie nie większym niż 1,5 mln baryłek dziennie. Rzeczywiste wydobycie jest obecnie trzy i pół razy większe. Z Yerginem można się nie zgadzać ale warto go czytać.

New York Magazine przedstawia wschodzące gwiazdy Doliny Krzemowej.

Gdyby ktoś potrzebował inspirujących zdjęć na pulpit – zbiór fotografii, które wykonał Mike Shaw (za MW).

Za Mike Shaw

• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…
• Jankomuzykant – @Trystero

  „AGW jest poważnie traktowane i udowodniony (nie będę dyskutował o…

Wczoraj zwróciłem uwagę na inspirującą dyskusję dwóch ekspertów od chińskiego sektora finansowego Carla Waltera z JP Morgan i Victora Shiha z Northwestern University. W dalszej części rozmowy Walter i Shih kontynuowali omawianie kwestii spektakularnego wzrostu akcji kredytowej i zastanawiali się jaki proces może doprowadzić do przesilenia.

Oto kilka myśli poruszonych w III części dyskusji:

• podaż pieniądza M2 wzrasta w ostatnich latach o  15%-25%
• wykreowana przez chiński rząd akcja kredytowa miała w ostatnich 2 latach rozmiar 30% PKB
• zachodnie media błędnie oceniają, że największym zmartwieniem chińskiego rządu jest inflacja i niepokoje społeczne, które może wywołać
• tym co nie pozwala spać chińskim władzom jest kryzys kredytowy (credit crunch), który zahamuje wzrost gospodarczy i ‘zabierze’ biznesowym elitom możliwość bogacenia się
• znakomita część chińskiego pakietu stymulacyjnego jest finansowana przez kredyty bankowe dla Local Government Financing Vehicles (LGFV) a nie deficyt budżetowy
• Shih ocenia wielkość tego zadłużenia na 11,4 bln RMB na koniec 2009 roku – chiński Bank Centralny ocenił całkowitą wielkość kredytów dla LGFV na 14,4 bln RMB na koniec 2010 roku, to jest około 38% chińskiego PKB
• Walter podkreśla, że spekulacyjna bańka na rynku nieruchomości jest tworzona między innymi przez przedsiębiorstwa państwowe, do których trafia pewna część akcji kredytowej i które nie mają co zrobić z gotówką
• Shih uważa, że katalizatorem kryzysu w Chinach może być odpływ kapitału z Chin, Walter dodaje, że tak długo jak zamożni Chińczycy mogą liczyć na wysokie stopy zwrotu w Chinach (na przykład na rynku nieruchomości) tak długo nie będą myśleć o transferze aktywów zagranicę

W ostatniej części dyskusji Walter i Shih zwracają uwagę na niewiarygodną księgowość chińskiego sektora bankowego oraz nieefektywność chińskiego modelu władzy:

• nie spłacane i przedterminowe kredyty (NPL – non performing loans) nie są rzetelnie raportowane, są przenoszone z bilansów banków albo dochodzi do ‘wymuszonej’ restrukturyzacji, która najczęściej polega na rolowaniu kredytu
• Walter i Shih odrzucają jednak scenariusz nieuchronnego i natychmiastowego upadku
• Walter spodziewa się spowolnienia wzrostu gospodarczego w Chinach, w który w połowie kreowany jest przez inwestycje możliwe dzięki zmasowanej akcji kredytowej – ponieważ te inwestycje nie są efektywne należy się spodziewać ograniczenia wzrostu gospodarczego przy stagnacji sektora eksportowego
• Shih podkreśla, że siła przetargowa poszczególnych grup interesu we władzach Chin (na przykład sektora energetycznego czy transportowego) uniemożliwia działania reformatorskie, które zagrażają pomyślności tych grup interesu
• Shih zauważa także, że przez inflację realne dochody 80%-90% chińskiego społeczeństwa niewiele wzrosły w ostatnich 5 latach, to grupa najzamożniejszych Chińczyków najmocniej odczuła wzrost zamożności – należy się spodziewać, że ten mechanizm ograniczy rolę konsumpcji w kreowaniu wzrostu PKB

Najnowsze komentarze:

• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…
• Jankomuzykant – @Trystero

  „AGW jest poważnie traktowane i udowodniony (nie będę dyskutował o…

Niemal godzinna dyskusja o chińskim sektorze bankowym, którą możecie obejrzeć poniżej była dla mnie jedną najciekawszych i najbardziej inspirujących rzeczy, które w sierpniu znalazłem w Internecie. Carl Walter z JP Morgan i Victor Shih z Northwestern University dysponują spektakularną wiedzą o chińskim sektorze bankowym.

Z drugiej strony, podczas oglądania dyskusji cały czas kołatała mi w głowie myśl, którą najlepiej ubrał w zdanie jeden z komentatorów na blogu na Naked Capitalism: W Chinach rząd sprawuje pełną kontrolę nad bankami. W USA banki sprawują pełną kontrolę nad rządem. Z czego się cieszycie Panie Walter i Shih?

Najważniejszą rzeczą do zapamiętania z tej dyskusji jest liczba 98. Dokładnie 98% aktywów sektora finansowego kontroluje chiński rząd. Dlatego przedstawianie chińskiego modelu gospodarczego, z jego dynamicznym wzrostem, jako dowodu na sukces polityki wolnorynkowej jest szczytem ignorancji. Chiński rząd sprawuje pełną kontrolę na polityką kredytową, od wyznaczania stóp procentowych (w tym maksymalnego oprocentowania depozytów bankowych!) do konkretnych decyzji kredytowych na poziomie poszczególnych wniosków o inwestycje przemysłowe, mieszkaniowe czy infrastrukturalne.

Walter i Shih zwracają uwagę na kilka innych interesujących faktów:

• należy się spodziewać globalnych reperkusji potencjalnych problemów w chińskim sektorze finansowym ponieważ chińskie banki notowane są na giełdzie i znajdują się w portfelach ‘zachodnich’ funduszy inwestycyjnych i prowadzą operacje finansowe na całym świecie (ryzyko kontrahenta)
• skala poluzowania ilościowego (quantitative easing) w Chinach jest kompletnie ignorowana i być może to Bank Centralny Chin ponosi większą odpowiedzialność za wzrost cen surowców niż FED
• rekapitalizowanie chińskich banków zawsze przybierało formę drukowania pieniędzy
• Chiny są państwem o relatywnie dużej głębokości finansowej, relatywnie do chińskiego PKB per capita stosunek wartości aktywów finansowych do PKB jest wysoki (str.29)
• sytuacja, w której chiński rząd pozwala na to by z chińskim bankiem stało się to co z Lehman Brothers jest zupełnie wykluczona

W drugiej części Walter i Shih zwracają uwagę na kilku kluczowych faktów:

• w 2009 roku chińskie banki otrzymały ‘nakaz’ finansowania wszystkich inwestycji w środki trwałe zatwierdzonych przez komisję planowania (NDRC)
• poziom zadłużenia chińskich władz lokalnych jest drastycznie zaniżony (a wraz z nich poziom długu publicznego) ponieważ w inwestycjach infrastrukturalnych nie uczestniczą same władze lokalne lecz utworzone przez nie specjalne wehikuły inwestycyjne –   Local Government Financing Vehicles (LGFV), które mają status korporacji
• dekonsolidacja budżetu centralnego (wypchnięcie dużej części wydatków z Ministerstw Finansów) do władz lokalnych, agencji rządowych i banku z jednej strony pomaga elitom partyjnym i biznesowym zachowywać ufność w kompetencje rządu, a z drugiej strony ułatwia ukrywanie niespłacanych kredytów
• Chińczycy rozwiązali jeden z problemów stymulowania gospodarki (długi okres pomiędzy przygotowaniem projektów inwestycyjnych a ich realizacją) w ten sposób, że w 2009 zatwierdzali gotowe projekty, które w poprzednich latach nie uzyskały finansowana – rzecz w tym, że projekty te nie uzyskały finansowania z jakiś powodów
• wiele z tych inwestycji będzie nie będzie dysponować przepływami pieniężnymi wystarczającymi na obsługę długu
• oparcie chińskiej gospodarki o konsumpcję wewnętrzną jest o tyle trudne, że chiński wzrost gospodarczy finansowany jest depozytami chińskich gospodarstw domowych

Najnowsze komentarze:

• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…
• Jankomuzykant – @Trystero

  „AGW jest poważnie traktowane i udowodniony (nie będę dyskutował o…

Jakieś dwa miesiące temu poruszyłem temat bezpieczeństwa informatycznego. Podałem przykład jednego z włamań do strzeżonego systemu informatycznego: hakerzy po uzyskaniu informacji, że firma zajmującą dostarczaniem tokenów do logowania do systemów firmowych i bankowych prowadzi akcję rekrutacyjną rozesłali do pracowników tej firmy emaile z załącznikiem w postaci arkusza kalkulacyjnego o nazwie 2011 Recruitment Plan. System antyspamowy zadziałał – wszystkie emaile trafiły do Spamu. Znalazł się jednak jeden dzielny pracownik, który odzyskał email ze Spamu i otworzył załącznik. Koszt dystrybucji nowych tokenów to od 50 mln USD do 100 mln USD.

Michael Joseph Gross w fenomenalnym artykule w Vanity Fair zatytułowanym Enter the Cyber-dragon wskazują, że za opisanym włamaniem mogli stać hakerzy pracujący na zlecenie chińskiej armii. Tokeny i inne systemy bezpieczeństwa produkowane przez RSA zabezpieczają najważniejsze amerykańskie instytucji, z Białym Domem, CIA, NSA, Pentagonem i Departamentem Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a także większość dostawców sprzętu militarnego i znakomitą część największych amerykańskich korporacji.

Gross zastrzega, że ze względu na charakter ataków hakerskich nie można ze 100% pewnością wskazać gdzie są inicjowane. Wszystko wskazuje jednak na to, że ostatnie zmasowane ataki na amerykańskie korporacje (w tym na Google, Intel, Morgan Stanley,  Lockheed Martin, Northrop Grumman) zostały dokonane przez chińskich hakerów. Co więcej, wiele wskazuje na to, że zostały zainspirowane lub zlecone przez chińską armię.

Artykuł w Vanity Fair jest lekturą obowiązkową. Gross sugeruje, że amerykańska administracja współpracuje z sektorem prywatnym w śledztwie dotyczącym ostatnich cyberataków, które ma kryptonim Operation Starlight. Wstępny raport z kwietnia 2011 wskazywać ma na Chiny jako inicjatora ataku na RSA.

Głównym produktem RSA były tokeny wytwarzające krótkotrwałe jednorazowe hasła, które dopisuje się do zapamiętanych wcześniej sekwencji w celu zalogowania się do strzeżonych sieci. RSA kontrolował 70% rynku.

Jednym z frontów cyberwojny był opisywany w mediach atak na Goole. Skłonił on zarząd firmy do powiększenia zespołu bezpieczeństwa informatycznego z małej grupy do ponad 200 osób. Wśród korporacji zaatakowanych w ramach Operation Aurora znalazły się Yahoo, Symantec, Adobe, Juniper Networks, Intel,  ExxonMobil, Royal Dutch Shell, BP, Conoco Phillips, Marathon Oil, Lockheed, Northrop Grumman, Disney, Sony, Johnson & Johnson, General Electric, General Dynamics i DuPont.

Skala opisanych ataków oraz sektory, w których działają zaatakowane korporacje wskazuje na zorganizowaną akcję szpiegostwa przemysłowego i militarnego. Sytuacja jest tym bardziej niejasna, że amerykańska administracja, w obawie przed przyznaniem się do totalnego zaniedbania bezpieczeństwa informatycznego USA, jest niezwykle niechętna upublicznianiu jakichkolwiek informacji.

Co ciekawe, całkiem niedawno chińska telewizja, najprawdopodobniej przez pomyłkę, pokazała program komputerowy stworzony na Electrical Engineering University of China’s People’s Liberation Army, który służy przeprowadzania cyberataków na strony ruchu Falun Gong.

Z artykułu Grossa warto zapamiętać tę historię: ekspert ds. bezpieczeństwa IT przypomina sobie konwersację pomiędzy dyrektorem finansowym (CFO) a dyrektorem IT (CIO), która miała miejsce po znalezieniu 65 ‘dziur’ w systemie bezpieczeństwa dużej korporacji, w której pracowali. Zabezpieczenie systemu wymagało sporych inwestycji. CFO zapytał co najgorszego może się stać jeśli firma nie poprawi zabezpieczeń. CIO odpowiedział, że spółka jest mocno narażona na ryzyko, może zostać zaatakowana. Nie, nie, nie – odrzekł CFO – jakie byłyby finansowe skutki nie podjęcia działań naprawczych. CIO wyjaśnił, że regulacje i audyt nie dotyczą bezpieczeństwa IT więc nie będzie żadnych kar. CFO odpowiedział, że takim razie projekt nie otrzyma finansowania.

To jednak z lepszych anegdot pokazujących kwintesencję kapitalizmu korporacyjnego, w którym absolutną władzę sprawują kwartalne sprawozdania finansowane. Zastanawiam się, czy podobną rozmowę, w sprawie wyłączników akustycznych, przeprowadził jeden z inżynierów BP z managerem wyższego szczebla.

Najnowsze komentarze:

• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…
• Jankomuzykant – @Trystero

  „AGW jest poważnie traktowane i udowodniony (nie będę dyskutował o…