Przez dwa lata Ben Bernanke i kierowany przez niego FED robili wszystko by nie ujawnić wysokości pomocy, którą od FED otrzymały instytucje finansowe. Potrzeba było ustawy Kongresu i wyroku sądu by zmusić FED bo ujawnienia beneficjentów pomocy finansowej i jej wielkości.

Bloomberg opublikował dziś artykuł, w którym podsumował wartość nadzwyczajnej pomocy FED w szczytowym okresie kryzysu finansowego. Piątego grudnia 2008 roku FED, w ramach siedmiu różnych programów pomocowych, pożyczył korporacjom finansowym 1,2 biliona dolarów. To:

• mniej więcej tyle ile wynosi łączny dług hipoteczny wszystkich 6,5 mln Amerykanów, którzy mają obecnie problemy z obsługą swoich kredytów
• więcej niż łączne zyski wszystkich objętych gwarancją FDIC amerykańskich banków w całej pierwszej dekadzie XXI wieku
• 25 razy więcej niż szczytowy poziom pomocy FED po zamachu na WTC

W szczytowym okresie, różnym dla poszczególnych firm:

• Morgan Stanley pożyczał z FED 107 mld USD
• Citigroup pożyczał z FED 99,5 mld USD
• Bank of America pożyczał z FED 91 mld USD

Lista największych beneficjentów pomocy FED, wśród których bardzo dużo jest banków europejskich (stanowią połowę z 30 największych beneficjentów pomocy FED) znajduje się poniżej. Pełna lista dostępna jest na stronie Bloomberga.

Za Bloomberg

Bez cienia wątpliwości można powiedzieć, że bez publicznej pomocy FED, w postaci przekraczających bilion dolarów pożyczek, globalny system finansowy straciłby płynność, załamał się a majątek zgromadzony przez oligarchię finansową w znakomitej większości przestałby istnieć. Wall Street przetrwało tylko dzięki pomocy FED.

Warto podkreślić, że w tym czasie nie było absolutnie nikogo w sektorze prywatnym kto byłby w stanie i miałby odwagę pożyczyć takie kwoty bankom i innym instytucjom finansowym. Co więcej, FED nie dość, że pożyczał gdy nikt innego tego nie robił, to jeszcze czynił to na nierynkowych, preferencyjnych warunkach.

Na przykład oprocentowanie pożyczek w ramach Term Auction Facility wynosiło 1,1% przy porównywalnej stopie pożyczek międzybankowych na poziomie 3,8%. Ta różnica stanowi gigantyczne transfer publicznych pieniędzy do kieszeni oligarchii finansowej.

Zdumiewają, ujawnione przez Bloomberg, standardy FED w kwestii zabezpieczenia pożyczek. FED pozwalał by zabezpieczeniem były obligacje śmieciowe a nawet akcje.

FED deklaruje, że nie poniósł strat na żadnym z nadzwyczajnych programów pomocowych. Nie ma to żadnego znaczenia ponieważ sensem oskarżenia jest fakt, że FED wziął na siebie, a więc na wszystkich Amerykanów, gigantyczne ryzyko i nie zdecydował się pobrać za to stosownego wynagrodzenia. To działanie, było więc de facto transferem publicznych pieniędzy do oligarchii finansowej.

Ujawnione przez Bloomberg informacje powinny teoretycznie wywołać trzęsienie ziemi na Wall Street (z lawiną pozwów) z jeszcze jednego powodu. W czasie kryzysu finansowego zarządy korporacji finansowych z zimną krwią okłamywały akcjonariuszy zapewniając, że kierowane przez nie firmy nie mają problemów z płynnością finansową. Gdyby tak było nie musiałby korzystać z pomocowych programów FED.

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Raj Rajaratnam, urodzony w Sri Lance, założyciel Galleon Group – firmy zarządzającej funduszami hedge, znajdował się w 2009 roku na 236 miejscu na liście najbogatszych Amerykanów. Według Forbesa, Rajaratnam posiadał około 1,5 mld USD.

W październiku 2009 roku został zatrzymany przez FBI pod zarzutem insider trading, czyli zawierania transakcji na rynku z wykorzystaniem informacji poufnych. O sprawie Rajaratnama pisałem w marcu 2011 roku w tekście Insider trading elity Wall Street. Skoncentrowałem się na jednym z informatorów Rajaratnama, członku Rady Dyrektorów Goldman Sachs – Rajacie Gupcie.

W maju 2011 roku Rajaratnam został uznany winnym wszystkich 14 zarzutów przez ławę przysięgłych. Teoretycznie grozi mu kara 205 lat pozbawienia wolności:

Za Wall Street Journal

Trudno powiedzieć jak wysoki wyrok otrzyma Rajaratnam. Dane historyczne dotyczące wyroków za insider trading i inne przestępstwa związane z papierami wartościowymi (securities fraud) wskazują, że wyrok daleki będzie od maksymalnej możliwej kary.

W aferze Rajaratnama uwagę zwraca kilka szczegółów. W przeciwieństwie do podobnych spraw związanych z insider tradingiem w sprawie Rajaratnama prokurator dysponował niepodważalnymi dowodami – nagraniami rozmów telefonicznych Rajaratnama. W konwersacjach tych, zarządzający funduszami hedge nie tylko odbierał poufne informacje przekazywane przez informatorów, które w chwilę później wykorzystywał zawierając transakcje na rynku ale także instruował swoich podwładnych by sfingowali korespondencję elektroniczną w celu stworzenia racjonalnego powodu do zawarcia transakcji w razie śledztwa w sprawie insider tradingu. Rajaratnam zalecał też obracanie akcjami by w szumie wielu transakcji ukryć te, które były wynikiem otrzymania poufnych informacji.

Rajaratnama obciążyli także uczestnicy jego kręgu informatorów, którzy zeznali, które informacje przekazali oskarżonemu oraz jakie otrzymali za to wynagrodzenie. Na przykład Antil Kumar, konsultant pracujący dla McKinsey zgodził się sprzedawać Rajaratnamowi informacje za 500 000 USD rocznie. To o tyle interesujące, że Kumor jak wysoki rangą manager w McKinsey zarabiał rocznie kilka milionów dolarów. Rajiv Goel, członek kadry managerskiej Intela udostępnił Rajaratnamowi swój rachunek maklerski, na którym Rajaratnam dokonywał transakcji (zarobił dla informatora 750 000 USD). Łącznie 26 osobom postawiono zarzuty w tej sprawie, 21 przyznało się do winy.

Wykazanie istnienie kręgu informatorów i udowodnienie wykorzystywania przekazywanych przez informatorów poufnych informacji do zawierania transakcji na rynku byłoby niemożliwe bez użycia podsłuchów. Fundusz hedge to nie pojedynczy inwestor gdzie spektakularnie zyskowne, odstające od schematu transakcje są łatwo widoczne.

Wall Street Journal uważa, że sprawa Rajaratnama może być przełomowa dla ścigania insider tradingu i innych przestępstw finansowych. Oskarżenie po raz pierwszy posłużyło się w nim informacjami z podsłuchów. Co ciekawe, założono je w związku z tzw. wire fraud ponieważ amerykańskie prawo nie dopuszcza stosowanie podsłuchów w przypadku przestępstw związanych z papierami wartościowymi. Interesujące dane: z około 1900 legalnie założonych (za zgodą sądów) podsłuchów w 2008 roku w USA aż 1600 dotyczyło przestępstw narkotykowych.

Jeśli apelacja Rajaratnama zostanie odrzucona, amerykański wymiar sprawiedliwości otrzyma zielone światło na wykorzystanie podsłuchów w walce z przestępstwami finansowymi co może oznaczać zupełnie nową, bardzo niekorzystną dla przestępców w białych kołnierzykach sytuację.

Pozostaje więc zadać pytanie: jak potoczyłaby się sprawa Rajaratnama w Polsce?

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Dzisiejszy odcinek zdominuje kolejny akt wojny, którą Taibbi wytoczył Wall Street:

Matt Taibbi znów atakuje Wall Street. Tym razem zajął się programem TALF, czyli Term Asset-Backed Securities Loan Facility. TALF był programem mającym na celu ożywienie rynku komercyjnych kredytów hipotecznych i kredytów konsumenckich poprzez wsparcie procesu sekurytyzacji tych kredytów. W dużym skrócie, TALF polegał na tym, że Bank Rezerwy Federalnej Nowego Jorku pożyczał pod zastaw obligacji opartych o wymienione wyżej kredyty (ABS), przy czym pożyczka miała charakter non-recourse (to znaczy, że w razie jej niespłacenia FRBNY zatrzymywał collateral i nie podejmował żadnych innych działań). TALF w dużym uproszczeniu, umożliwiał prywatnym podmiotom (bankom, funduszom hedge, etc) zlewarowane inwestycje na rynku ABS, finansowane przez FED i gwarantowane przez FED (a więc de facto amerykańskiego podatnika), przy czym wszelkie potencjalne zyski trafiały do prywatnych podmiotów uczestniczących w TALF.

TALF więc był w istocie kolejnym programem redystrybucji bogactwa od biednych do ultra-bogatych, w tym wypadku: ultra-bogatych odpowiedzialnych za kryzys finansowy. Taibbi skupia się na jednym funduszu, Waterfall TALF Opportunity, którego głównymi inwestorami była żona byłego prezesa Morgan Stanley i wdowa po szefie departamentu bankowości inwestycyjnej Morgan Stanley. Kapitał początkowy funduszu, w wysokości 15 mln USD wsparty został pożyczką z TALF w wysokości 220 mln USD. FED brał na siebie 90% strat poniesionych przez fundusz. Fundusz zatrzymywał wszystkie zyski.

Taibbi napisał: TALF, stworzony zaraz po zwycięstwie Baracka Obamy w listopadowych wyborach, miał jedno oficjalne uzasadnienie – ożywienie rynku kredytów konsumenckich, który zamarł w szczycie kryzysu finansowego. Ale zamiast pożyczać pieniądze bezpośrednio kupującym samochody, posiadaczom kart kredytowych i studentom – to byłby SOCJALIZM! – FED wepchnął biliony dolarów w ręce banków i funduszy hedge, praktycznie bez oprocentowania. Innymi słowy, rząd pożyczył pieniądze podatników tym samym palantom, którzy spowodowali kryzys, by tamci mogli pożyczyć pieniądze na rynku, praktycznie bez ryzyka, realizując gigantyczne zyski. W rzeczy samej.

A teraz zobaczcie odpowiedź na zarzuty, które stawia Taibbi. Ukazała się, a jakże inaczej, w Wall Street Journal. Ari Weinberg posługuje się dwoma argumentami:

• program TALF ożywił rynek kredytów konsumenckich
• beneficjentami programu TALF były nie tylko rekiny Wall Street ale także na przykład fundusze emerytalne

A to oznacza, że Weinberg nie jest w żaden sposób sensownie wyjaśnić, dlaczego do wsparcia rynku kredytów konsumenckich rząd potrzebował pośredników z sektora finansowego, którym zaproponował układ: wygrywacie – zarabiacie, przegrywacie – podatnicy płacą. Cóż, zapewne przeciętny czytelnik Wall Street Journal w ten właśnie sposób wyobraża sobie kapitalizm.

Pozostałe linki:

Bardzo interesujący tekst o Zimnej Wojnie na Bliskim Wschodzie czyli rywalizacji arabskiej i sunnickiej Arabii Saudyjskiej z perskim i szyickim Iranem. Warto przeczytać:

Glencore, szwajcarskie gigant rynku surowcowego, planuje IPO wyceniane na 11 mld USD w Londynie i Hong Kongu. Oferta ma wycenić korporację na 55-60 mld USD. Czy to jest zapowiedź szczytu na rynku surowcowym?

Interesujący tekst podsumowujący ostatnie badania naukowe dotyczące zdrowotnych właściwości cukru pod fascynującym tytułem: Czy cukier jest toksyczny? Artykuł omawia między innymi potencjalny związek pomiędzy spożyciem cukru a zagrożeniem nowotworami.

Wykres dnia, porównuje rzeczywisty skład demograficzny amerykańskiej Izby Reprezentantów z hipotetycznym składem, który idealnie odzwierciedlałby demograficzną strukturę amerykańskiego społeczeństwa. Brakuje tylko wieku.

Za Good.is via Big Picture

A co Wy przeczytaliście interesującego?

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Wydawać by się mogło, że odbudowa amerykańskiego sektora finansowego po największym od Wielkiej Depresji kryzysie finansowym potrwa wiele lat. Tym bardziej, że to działania amerykańskich instytucji finansowych w największym stopniu przyczyniły się do tego kryzysu.

Tymczasem udział zysków amerykańskiego sektora finansowego w zyskach amerykańskich przedsiębiorstw zbliżył się w 2010 roku do historycznego maksimum i z impetem przekroczył 30%. Sektor finansowy wytwarzający nie więcej niż 10% wartości dodanej w amerykańskiej gospodarce inkasuje ponad 30% wszystkich zysków osiąganych przez amerykańskie firmy. Zaledwie dwa lata po przyznaniu temu segmentowi największej w historii pomocy rządowej kiedykolwiek udzielonej prywatnym instytucjom. Dyskusję o przeroście sektora finansowego można więc rozpocząć na nowo.

Pokazują to dwa poniższe wykresy. Pierwszy przedstawia udział zysków sektora finansowego w zyskach ogółem przedsiębiorstw w USA:

Za Wall Street Journal

Drugi wykres podaje zanualizowane zyski sektora przedsiębiorstw i sektora finansowego w miliardach dolarów:

Za Felix Salmon

W dwa lata po kryzysie finansowym, którego motywem przewodnim było ratowanie instytucji zbyt dużych by upaść (Too Big To Fail), czyli banków, których niekontrolowany upadek mógłby zagrozić stabilności całego systemu finansowemu i stabilności gospodarki poziom koncentracji w amerykańskim sektorze bankowym osiągnął historyczne maksima:

Za Financial Times

Tak wygląda porównanie pozycji 4 największych amerykańskich banków w 1992 i 2010 roku w podstawowych segmentach usług finansowych:

Za Submerging Markets

Oczywiście, wynagrodzenia wypłacane na Wall Street nie mogłyby pozostać w tyle za takim rozwojem sytuacji. Osiągnęły w 25 największych korporacjach z Wall Street 135 mld USD z więc poziom o 5,7% wyższy od wartości z 2009 roku:

Za Wall Street Journa

To o tyle interesujące, że media finansowe koncentrowały się na spadku wartości bonusów pieniężnych wypłaconych w 2010 roku na Wall Street w porównaniu z rokiem ubiegłym i opinii publicznej mogła uciec z pola widzenia zmiana struktury wynagrodzeń w sektorze finansowym.Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Obejrzałem wczoraj Inside Job, nagrodzony Oskarem dokument Charlesa Fergusona o przyczynach i przebiegu ostatniego kryzysu finansowego. Film trwa około dwóch godzin. Jego narratorem jest Matt Damon. Akcja filmu, jak na dokument, toczy się w przyzwoitym tempie. Nie będę pisał o tym, że Inside Job spłyca problem bo jest to kwestia oczywista dla każdego kto zdaje sobie sprawę, że ostatni kryzys omówić można w kilkusetstronicowej monografii a nie w kilkudziesięciu minutach wywiadów (warto je obejrzeć by zobaczyć jak wyglądają wywiady nie przeprowadzane na kolanach).

Myślę, że nie wszystkim punkt widzenia Fergusona przypadnie do gustu. Pomija on zupełnie monetarne przyczyny kryzysu (niskie stopy procentowe) choć nie pozostawia złudzeń co do odpowiedzialności Greenspana i Bernanke (wypowiedź Bernanke z 2005 roku o tym, że powszechny, obejmujący całe USA, spadek cen nieruchomości jest zupełnie nieprawdopodobny to jedna z lepszych scen filmu) za kryzys.

Bardzo pobieżnie traktuje kwestię polityki rządowej prowadzącej do wzrostu nierówności dochodowych i majątkowych w USA i neutralizowanie tych nierówności poprzez wspomaganie konsumpcji klasy średniej i klasy niższej za pomocą taniego kredytu. Zupełnie pomija politykę tworzenia społeczeństwa posiadaczy (ownership society), która przyczyniła się do stworzenia bańki spekulacyjnej na rynku nieruchomości.

Tak się jednak składa, że Ferguson położył nacisk na zjawiska, które moim zdaniem odegrały kluczową rolę w powstaniu spekulacyjnej bańki na rynku nieruchomości (wychodzę z założenia, że niskie stopy procentowe umożliwiły uformowanie się bańki spekulacyjnej ale ten bąbel nie powstałby i nie pękłby tak spektakularnie bez spełnienia poniższych warunków):

• opanowanie przez Wall Street procesu legislacyjnego w Kongresie (Kongres tworzył prawa ‘na zawołanie’ Wall Street) oraz agencji regulacyjnych odpowiedzialnych za egzekwowanie tego prawa (drzwi obrotowe pomiędzy agencjami i rządem oraz Wall Street)
• zupełne, totalne popsucie systemu bodźców motywacyjnych i hamulców (stworzenie systemu ‘partycypuje w zyskach, nie odpowiadam za straty’) na praktycznie każdym poziomie usług finansowych, od brokerów kredytów hipotecznych po traderów wystawiających CDS na obligacje oparte o dług hipoteczny
• dopuszczenie do istnienia konfliktu interesów na praktycznie każdym poziomie usług finansowych, od ekonomistów opłacanych za pisanie entuzjastycznych raportów po szefa Departamentu Skarbu podejmującego kluczowe decyzje w sprawie ratowania firmy, w której spędził praktycznie całą zawodową karierę.

Jedną z najciekawszych kwestii poruszonych w filmie jest odpowiedzialność samych ekonomistów za kryzys finansowy: związki najważniejszych ludzi w dyscyplinie z Wall Street, olbrzymie konflikty interesów, także przy pisaniu artykułów badawczych oraz olbrzymie pieniądze, które otrzymują od sektora finansowego. Najlepiej ten problem ilustruje przykład Frederica Mishkina (członka Rady Dyrektorów FED w latach 2006-2008 i autora jednego z lepszych podręczników do ‘rynków finansowych) i jego niesławnego raportu o Stabilności Finansowej na Islandii z 2006 roku. Zobaczcie sami:

Czy warto obejrzeć ten film? Część z Was nie dowie się wiele nowego, dla części będzie to ważne źródło informacji (chociażby o odpowiedzialności zawodowej wyższej kadry managerskiej) o kryzysie finansowym. Myślę, że im mniej wiecie o kryzysie tym bardziej obejrzenie tego filmu będzie przydatne.

Film, z całą pewnością nie jest skrzywiony politycznie (obrywają i Demokraci i Republikanie). Być może, część z Was uzna, że Inside Job jest skrzywiony ideologicznie w tym sensie, że jest pro-regulacyjny. Rzecz w tym, że dla mnie kwestia regulacji to nie kwestia ideologiczna lecz kwestia konkretnego problemu i konkretnych rozwiązań.

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…