O tym, że Wall Street Journal, po przejęciu dziennika przez należącą do Ruperta Murdocha News Corp.* zmierza do poziomu Fox News** szanowani przeze mnie blogerzy pisali od dawna.

Ostatnim przykładem ideologicznego zaangażowania redakcji WSJ był tekst No Need to Panic About Global Warming podpisany przez 16 naukowców – inżynierów, emerytowanych meteorologów i innych badaczy, z których zaledwie jeden zajmował się studiami nad klimatem. Artykuł spotkał się ze zdecydowaną reakcją środowiska naukowego (zobacz jeszcze: tutaj i tutaj).

Jeden z cytowanych w artykule naukowców, którego prace miały zdaniem autorów tekstu potwierdzać ich punkt widzenia, William Nordhaus, napisał, że tekst kompletnie przeinaczył rezultaty jego badań.

Dyskusja na temat prawdziwości teorii antropogenicznego ocieplenia klimatu straciła dla mnie sens wiele miesięcy temu co oznacza, że próby jej rozpoczęcia będę traktował jak spam. Konsensus naukowców w tej sprawie jest jasny. 

Interesuje mnie inna kwestia. Odnoszę wrażenie, że wśród radykalnych zwolenników wolnego rynku czy libertarian występuje zdecydowany wyższy odsetek denialistów AGW niż w przypadku osób o mniej wolnorynkowym nastawieniu. Badania naukowe nie pozostawiają wątpliwości, że ideologia może determinować stosunek do faktów naukowych.

Zastanawiam się więc na ile teoria AGW jest trudna do pogodzenia z ideologią wolnorynkową. W tym miejscu warto zadać sobie proste pytanie: czy potrafimy sobie wyobrazić wolnorynkowe rozwiązanie problemu AGW? Denialiści AGW (oraz osoby nie przekonane co do ekonomicznych skutków ocieplenia klimatu) mogą w tym miejscu przeprowadzić eksperyment myślowy: mogą założyć, że teoria AGW jest prawdziwa, że istnieją dowody, że ekonomiczne skutki ocieplenia klimatu będą istotne i negatywne (znaczące obniżenie globalnego PKB), że skutki nie rozłożą się równo na wszystkie państwa/regiony (będą totalni przegrani, przegrani i wygrani), oraz że drastyczne ograniczenie antropogenicznych emisji CO2 będzie istotnie korzystne z ekonomicznego punktu widzenia (koszty ograniczenia emisji będą dużo niższe niż zyski). Takie założenie odpowiada istniejącemu konsensusowi naukowemu (choć warto podkreślić, że z każdym kolejnym ‘że’ konsensus wydaje się być słabszy) Jakie rozwiązanie tego problemu, zgodne z ideologią wolnorynkową, można zaproponować? Czy istnieje jakiś mechanizm rynkowy, który rozwiązałby ten problem? Czy można zaadresować problem AGW bez interwencji rządowej, bez nakazów, zakazów, podatków i opłat?

* Częścią News Corp. był tabloid News of The World, którego dziennikarze i współpracownicy zamieszani są w gigantyczą aferę podsłuchową w Wielkiej Brytanii

** Obiektywność i dziennikarskie standardy Fox News najlepiej ilustruje stosunek tej stacji do Rona Paula

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Pewien czas temu jeden z czytelników bloga, argumentując, że istnienie gospodarki wojennej, z aparatem państwa bezpośrednio sterującym życiem ekonomicznym, jest ideą na wskroś lewicową, zainspirował mnie do rozważenia tytułowego pytania. Nie przypominam sobie by w ostatnich stuleciach państwo zdecydowało się prowadzić wojnę totalną bez implementowania gospodarki wojennej, w gruncie rzeczy nakazowo-rozdzielczej.

Wielu ludzi twierdzi jednak, że wolny rynek to najbardziej efektywny sposób alokacji zasobów. Stąd moje pytanie: dlaczego żadne państwo nie wykorzystało jeszcze mechanizmu rynkowego do prowadzenia wojny totalnej? Czy zwolennikom wolnego rynku nie wydaje się logiczne, że państwo które maksymalnie zliberalizuje machinę wojenną uzyska ogromną przewagę strategiczną nad pogrążonymi w nakazowo-rozdzielczym marnotrawstwie przeciwnikami?

Drodzy czytelnicy, wyobraźcie sobie Sztab Generalny rozpisujący przetarg na wykonanie zadanie ‘Przełamanie frontu na Łuku Kurskim’. Do przetargu przystępują konsorcja dwóch zgrupowań wojsk a Sztab Generalny wybiera to, które zaproponowało najniższą cenę. Czy działanie mechanizmu rynkowego nie zwiększy efektywności działań wojennych?

A co z wprowadzeniem konkurencji w segmencie werbunku do armii? Czy nie powinno się pozwolić wolnym ludziom by sami zdecydowali, w której armii chcą walczyć? W końcu żołnierze motywowani bodźcami rynkowymi będą dużo bardziej efektywni niż żołnierzy przymuszani do służby wojskowej, prawda?

W argumentach o tym czy system ochrony zdrowia powinien być prywatny czy publiczny zwolennicy wolnego rynku często mówią, że ochrona zdrowia to tak ważna dziedzina życia, że nie powinno się pozwolić nieefektywnemu państwu na zajmowanie się nią. A co z prowadzeniem wojny nuklearnej? Dlaczego nikt nie domaga się sprywatyzowania arsenałów jądrowych? To chyba ważniejsze niż służba zdrowia.

Czy nie powinniśmy pozwolić prywatnym korporacjom na zbudowanie wreszcie ponad-super dźwiękowego, niewidzialnego i niesłyszalnego, defensywno-ofensywnego bombowca atakującego drugiego uderzenia? Przypomniałem sobie o tych rozważaniach po lekturze pouczającego tekstu w Boston Globe, w którym ukazano przenikanie się amerykańskiego kompleksu militarno-przemysłowego i emerytowanych, najwyższych oficerów amerykańskiej armii. Około 80% emerytowanych trzy i czterogwiazdkowych generałów i admirałów pracuje na stanowiskach doradczych w prywatnym biznesie zbrojeniowym. Wielu z nich doradza w tym samym czasie Pentagonowi.

Zdumiewa mnie jak niewiele uwagi poświęca się marnotrawstwu państwa w dziedzinie zbrojeń i wojskowości.

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Bardzo rzadko piszę teksty choćby zahaczające o politykę, więc z czystym sumieniem pokażę niezwykle niepokojące zjawisko, które stało się oczywiste przy okazji katastrofy na platformie Deepwater Horizon.

Pretekstem będzie wypowiedź Toma Donohue, prezesa Amerykańskiej Izby Handlu (United States Chamber of Commerce) – jednej z najbardziej wpływowych organizacji lobbingowych w USA. Amerykańska Izba Handlu stoi naturalnie na straży ‘wolnego rynku’, broni go przed zakusami interwencjonizmu rządowego, jest kojarzona z Partią Republikańską i środowiskiem liberałów gospodarczych.

Oto przykład działań Izby: jesienią 2009 roku Amerykańska Izba Handlowa oferowała 50 000 USD dla wpływowego ekonomisty za opracowanie badań, które wykażą, że reforma służby zdrowia przyczyni się do utraty miejsc pracy i będzie mieć negatywny wpływ na gospodarkę. Zauważcie, drodzy czytelnicy, że badania nie miały zbadać czy reforma służby zdrowia przyczyni się do utraty miejsc pracy czy wręcz przeciwnie, przyczyni się do wzrostu zatrudnienia – fascynujące podejście do etyki badań naukowych.

Pozwolę sobie najpierw zacytować wypowiedź pana Donohue ze stycznia 2008 roku, sprzed kryzysy finansowego: Jedna droga mogłaby nas zaprowadzić tam gdzie byliśmy wcześniej, do zdyskredytowanego przekonania, że rząd może rozwiązać każdy problem i załagodzić każdą niedogodność przez podniesienie podatków, wprowadzenie regulacji albo stworzenie nowej instytucji biurokratycznej. Na tej drodze, zawierzylibyśmy Waszyngtonowi z jego, pozostającą poza wszelką kontrolą biurokracją, w celu wyeliminowania z naszego życia całego ryzyka i niepewności.

W tym tygodniu, Tom Donohue, powiedział tak: Wszyscy muszą wziąć udział w akcji odwracania skutków katastrofy (wycieku ropy w Zatoce Meksykańskiej – T.). Wszyscy musimy to zrobić. Pozyskamy pieniądze od rządu, pozyskamy pieniądze od korporacji i znajdziemy sposób by to zrobić (posprzątać – T.)

Szef republikańskiej mniejszości w Izbie Reprezentantów, John Boehner, dodał: Myślę, że ludzie odpowiedzialni za wyciek ropy, BP i rząd federalny, powinni być w pełni odpowiedzialni za to co dzieje się w Zatoce Meksykańskiej.

Boehner, zapytany przez dziennikarza, czy zgadza się z opinią Donohue i uważa, że rząd i podatnicy powinni wziąć udział w akcji usuwania skutków wycieku ropy odpowiedział ‘tak’.

To nie jest niespodzianka, Amerykańska Izba Handlu, była orędownikiem pomocy finansowej rządu dla sektora finansowego i motoryzacyjnego choć gwałtownie sprzeciwiała się ograniczeniom wynagrodzeń kadry managerskiej w tych sektorach (polecam ten wywiad dla Fox News, dosłownie ociekający  hipokryzją). Oczywiście, nie przeszkadza to Izbie Handlu, Donohue czy Boehnerowi przedstawiać reformy służby zdrowia jako ofensywy socjalizmu, sprzeciwiać się pomocy rządu dla indywidualnych kredytobiorców hipotecznych, krytykować plan stymulowania gospodarki czy zwalczać wszelkie regulacje zwiększające prawa pracownicze.

Najwyższy czas uświadomić sobie, że w realnym świecie nie istnieje wybór pomiędzy socjalizmem a wolnym rynkiem, pomiędzy zwolennikami interwencji rządowych i zwolennikami wolnego rynku i ‘małego rządu’. Istnieje wybór pomiędzy socjalizmem dla biednych a socjalizmem dla bogatych, pomiędzy rządem, który wykorzystuje podatkowe dochody budżetu by ochronić zwykłych obywateli przed skutkami ich nierozważnych działań a rządem, który wykorzystuje te same środki by ochronić mega-korporacje, ich zarządy, i ich właścicieli przed skutkami ich nierozważnych działań.

W realnym życiu nie ma wyboru pomiędzy bailoutem a brakiem bailoutu. Istnieje wybór pomiędzy bailoutem a bailoutem połączonym z przejęciem kontroli nad korporacjami finansowymi, zwolnieniem nieudolnych managerów i przeprowadzeniem restrukturyzacji. Nie ma wyboru pomiędzy brakiem interwencji na rynku kredytów hipotecznych a interwencją na rynku kredytów hipotecznych. Istnieje wybór pomiędzy FED skupującym obligacje oparte o kredyty hipoteczne i ratującym Wall Street a rządem bezpośrednio pomagającym niewypłacalnym dłużnikom. Wszystko inne, w obecnej strukturze politycznej, społecznej i gospodarczej jest utopią i myśleniem życzeniowym.

Najlepiej to pokazuje przykład ‘jedynego liberalnego kandydata’ na prezydenta RP, który domagał się by sąd zmusił Telewizję Publiczną by przeznaczyła część pieniędzy podatników (część pieniędzy zrabowanych podatnikom – trzymając się nomenklatury tegoż kandydata) na opłacenie transmisji jego propagandy politycznej. Ów kandydat nie domagał się od sądu by zakazał Telewizji Publicznej wykorzystywać pieniędze podatników na finansowanie transmisji propagandy politycznej innych kandydatów. Nie walczył z socjalistyczną patologią. Chciał wziąć w niej udział! W końcu pół godziny czy godzina darmowego czasu antenowego przełoży się jakoś na sprzedaż jego książek i periodyków, nieprawdaż?

Dlatego, jeśli mam być nazywany bolszewikiem, lewakiem i socjalistą tylko dlatego, że preferuję by rząd przeznaczył pozyskane ode mnie w podatkach pieniądze na leczenie biednych ludzi a nie na finansowanie propagandy politycznej ludzi, którzy sprzeciwiają się wykorzystywaniu publicznych pieniędzy na leczenie biednych ludzi to z honorem przyjmę te epitety.

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Kilka dni temu rozważałem w jakim stopniu Indeks Wolności Gospodarczej (HFI) tworzony przez Heritage Foundation mierzy wolność gospodarczą w potocznym rozumieniu tego terminu. Okazało się, że najważniejsze elementy rankingu wolności gospodarczej kwantyfikują efektywność administracji rządowych – co z jednej strony tłumaczy dlaczego na czele rankingu są bogate, rozwinięte państwa (mają efektywne instytucje biurokratyczne) a z drugiej wyjaśnia dlaczego czołówkę zestawienia okupują państwa nie kojarzące się z wolnością gospodarczą, na przykład Dania czy Kanada.

Postanowiłem przez chwilę ‘pobawić się’ danymi. Okazało się, że Heritage Freedom Index (Index of Economic Freedom) jest kopalnią fascynujących korelacji lub ich braku. Weźmy pierwszą z brzegu korelację pomiędzy punktacją HFI a PKB per capita dla całej puli państw: oszałamiające 0,07. Czytelnicy mogą sobie oczywiście zapamiętać tę liczbę w celu wyprowadzania z równowagi zwolenników tezy o tym, że wolność gospodarcza kreuje dobrobyt (tezy sensownej i intuicyjnej), trzeba jednak pamiętać, że badawcza wartość tej korelacji zmierza do zera. Powodów jest wiele: od zniewolonych gospodarczo bogatych państw naftowych po konstatacje, że HFI mierzy wolność gospodarczą w ostatnim czasie a PKB per capita jest wynikiem procesów trwających dekady czy stulecia.

Dlatego w swojej analizie skupiłem się tylko i wyłącznie na państwach OECD, co więcej, zrobiłem także analizę dla państw OECD bez rynków wschodzących (odrzuciłem Czechy, Meksyk, Polskę, Słowację, Turcję i Węgry) a więc tylko dla najbogatszych z najbogatszych państw. Miłośnicy liczb znajdą dużo radości w analizie tej macierzy korelacji dla państw OECD. Wskaźniki zaznaczone niebieskim kolorem to realne wskaźniki gospodarcze z oficjalnych statystyk OECD:

Proszę zwrócić uwagę, że także w państwach OECD nie ma korelacji pomiędzy wynikiem HFI a wolnością fiskalną i poziomem wydatków rządowych. Istnieje natomiast silna pozytywna korelacja pomiędzy rezultatem w HFI a prawami własności i wolnością od korupcji. Niska pozytywna korelacja pomiędzy wynikiem w HFI a wolnością handlu międzynarodowego to najprawdopodobniej efekt Unii Europejskiej. Warto zauważyć, że w dla rozwiniętych państw OECD korelacja pomiędzy HFI z wolnością fiskalną i wydatkami rządowymi jest pozytywna i różna od zera (odpowiednio: 0,26 i 0,46)

Naprawdę interesujące spostrzeżenia pojawiają się przy analizie dolnej części tabeli. Po pierwsze, korelacja pomiędzy wskaźnikiem wolności gospodarczej a PKB ‘na głowę’ i PKB ‘na przepracowaną godzinę’ nie jest tak bardzo wysoka jak podpowiadałaby to intuicja. W przypadku państw rozwiniętych, ta korelacja jest praktycznie pomijalna (odpowiednio: 0,27 i 0,13). Przy okazji: zdecydowanie preferuję wskaźnik PKB per hour worked jako miarę rozwoju gospodarczego od wskaźnika PKB per capita – zwłaszcza w obrębie najlepiej rozwiniętych państw. Proszę zwrócić uwagę, że poziom rozwoju gospodarczego ( PKB per…) jest najsilniej pozytywnie skorelowany z prawami własności, wolnością od korupcji i wolnością inwestycji.

Specjalnie dla jednego z czytelników bloga sprawdziłem jak z poszczególnymi elementami HFI skorelowany jest wskaźnik ‘uzwiązkowienia’ siły roboczej (odsetek członków związków zawodowych w pracujących na etacie ogółem). Brak korelacji z ‘wolnością rynku pracy’. Proszę także zwrócić uwagę, że ‘uzwiązkowienie’ wydaje się nie niszczyć wzrostu produktywności.

Kolejny wskaźnik to Gini coefficient, który mierzy nierówność dochodową społeczeństwa. Uwaga: tutaj korelacje należy interpretować na odwrót ponieważ im niższy GINI tym mniejsze nierówności dochodowe. Proszę zwrócić uwagę, że jedynymi elementami Indeksu Wolności Gospodarczej negatywnie skorelowanymi z egalitaryzmem dochodowym społeczeństwa są wolność fiskalna i wydatki rządowe.

Wreszcie, moim zdaniem, najbardziej istotne zestawienie: HFI i średnia roczna zmiana produktywności gospodarek, a więc zestawienie, które pokazuje dynamikę zmian w gospodarkach. Co się okazało? Występuje niewielka ujemna korelacja pomiędzy poziomem wolności gospodarczej a tempem wzrostu efektywności pracy – zarówno w długim okresie jak i krótkim okresie. Warto jednak zauważyć, że dwa elementy HFI, wolność fiskalna i wydatki rządowe, w tym przypadku są intuicyjnie pozytywnie skorelowane z tempem wzrostu efektywności pracy, przynajmniej w krótkim terminie (dla państw rozwiniętych OECD ta korelacja wynosi odpowiednio 0,41 i 0,35). W długim terminie tej korelacji już nie można dostrzec.

W dyskusji pod poprzednim tekstem, jeden z czytelników zauważył, że analitycy Heritage Foundation zapewne nie przeprowadzali złożonej analizy tworzonego przez siebie indeksu. Po krótkim czasie spędzonym z tymi danymi teza ta wydaje się mi całkiem sensowna.

W każdym razie, wydaje mi się, że te proste zestawienia powinny skłonić do zrewidowania poglądów na temat tego czym jest wolność gospodarcza i jakimi kanałami pobudza wzrost gospodarczy.

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Odpowiedź na to pytanie jest banalnie prosta. Efektywność biurokracji państwowych jest pozytywne skorelowana z poziomem rozwoju gospodarczego. Jeśli więc skonstruuje się indeks wolności gospodarczej tak by mierzył po części wolność gospodarczą a po części efektywność biurokracji rządowej, przy czym pozycja w indeksie determinowana będzie przez czynniki mierzące efektywność instytucji biurokratycznych, to będzie można we wszystkich mediach pokazywać, że wolność gospodarcza kreuje dobrobyt. Na taki właśnie, genialny w swej prostocie, koncept wpadła Heritage Foundation i stworzyła Freedom Index.

Niestety, popełniła błąd – udostępniła metodologie liczenia indeksu. Wykorzystał to bloger StatsGuy, który w tekście na Baseline Scenario pokazał co naprawdę mierzy Heritage Freedom Index (HFI). Postaram się przybliżyć główne myśli tego fenomenalnego tekstu.

Co ciekawe, już samo spojrzenie na czołówkę rankingu powinno włączyć żółte światło ostrzegawcze u każdego rozsądnego człowieka. Ranking otwiera Hong Kong – tu nie ma niespodzianki, na drugim miejscu znajduje się Singapur – państwo, w którym rząd kontroluje 85% rynku mieszkaniowego (tyle obywateli Singapuru mieszka w domach zbudowanych i zarządzanych przez singapurski rząd), potem zaczynają się niespodzianki. Kanada, ta właśnie ‘socjalistyczna’ Kanada znajduje się na miejscu siódmym, przed USA, Chile i Estonią. Na miejscu dziewiątym znajduje się Dania – państwo, w której wydatki rządowe wynoszą ponad 50% PKB (licząc udział podatków w PKB). Powtórzę to: państwo, w którym rząd odpowiada za ponad połowę gospodarki znajduje się w pierwszej dziesiątce najbardziej wolnych gospodarek na świecie. Jak to możliwe?

To proste: HFI zbudowany jest z 10 subindeksów, które mierzą:

• wolność biznesu
• wolność handlu międzynarodowego
• wolność podatkową
• wydatki rządowe
• wolność monetarną
• wolność inwestowania
• wolność sektora finansów
• prawa własności
• wolność od korupcji
• wolność rynku pracy

Kluczem do zrozumienia tego jak działa Indeks Wolności Gospodarczej będzie macierz korelacji pomiędzy poszczególnych subindeksami.

Za StatsGuy

Dwa fakty stają się jasne. Subindeksy ‘wolność podatkowa’ i ‘wydatki rządowe’ nie są skorelowane z wynikami Indeksu Wolności Gospodarczej, ich korelacja z innymi wskaźnikami poza samymi sobą jest niska i raczej negatywna. Pełnią w HFI rolę ozdobników broniących neoliberalnej narracji. To dlatego wiele państw o bardzo dużym udziale rządu w gospodarce i wysokich podatkach znajduje się w czołówce rankingu. Nie mam nic przeciwko temu – nie widzę sprzeczności pomiędzy wolnością gospodarczą a aktywnym w gospodarce rządem. Problem polega na tym, że twórcy indeksy i Ci, którzy się na niego powołują mają chyba przeciwną opinię.

Posługując się techniką skalowania wielowymiarowego może wyznaczyć trzy grupy składników Indeksu Wolności Gospodarczej. W pierwszej grupie znajdą się:

• wolność od korupcji
• prawa własności
• wolność inwestycji
• wolność sektora finansowego

W drugiej grupie znajdą się

• wolność biznesu
• wolność monetarna
• wolność handlu międzynarodowego
• wolność rynku pracy
• wolność podatkowa

Trzecią grupę tworzyć będzie subindeks ‘wydatki rządowe’:

Otóż, jeśli połączymy powyższą matrycę korelacji z danymi o odchyleniu standardowym poszczególnych indeksów to stanie się jasne, które subindeksy odpowiadają za miejsce państwa w rankingu:

Teraz statystyczna sztuczka Heritage Foundation jest widoczna w całości. Czynniki, które decydują o pozycji państwa w Indeksie Wolności Gospodarczej można podzielić na dwie grupy: wskaźniki efektywnych instytucji biurokratycznych oraz wskaźniki niewielkich regulacji rządowych. Dwa najważniejsze subindeksy ‘prawa własności’ i ‘wolność od korupcji’ mierzą jakość instytucji biurokratycznych. To dlatego wiele państw rozwijających się, które praktycznie nie mają regulacji gospodarczych, prawa pracy, prawa finansowego, etc nie okupuje czołówki rankingu i dlatego wiele państw, które mocno regulują własne gospodarki jest liderami rankingu.

Anegdotycznymi ilustracjami sztuczki Heritage Foundation może być subindeksy ‘wolności biznesu’ i ‘wolność monetarna’. Kluczowy wpływ na wynik w tym subindeksie ma koszt/długość otworzenia i zamykania firmy i zdobywania potrzebnych pozwoleń. Otóż są dwa typy państw, który dobrze wypadną w tej dziedzinie: państwa pozbawione biurokracji rządowej i państwa z efektywną biurokracją rządową. W końcu długość i relatywne koszty otwierania i zamykania działalności gospodarczej to wynik produktywnej biurokracji i efektywnego wymiaru sprawiedliwości. To nie jest oznaka wolności gospodarczej w neoliberalnym sensie. To oznaka sprawności rządu (good government). ‘Wolność monetarna’ determinowana jest natomiast poziomem inflacji (ceny urzędowe mają znaczenie drugorzędne). Cóż, niska inflacja to oznaka sprawnych instytucji biurokratycznych (władz monetarnych) a nie wolności gospodarczej w ścisłym sensie. Tak więc, w dużym stopniu ‘wolność biznesu’ i ‘wolność monetarna’ także mierzą jakość instytucji biurokratycznych a nie wolność gospodarczą.

O Indeksie Wolności Gospodarczej  można napisać dużo więcej. Najważniejsza uwaga dotyczy praktycznie uznaniowego ustalania subindeksów ‘wolności sektora finansów’ i ‘wolności inwestycji’ i naturalne skłonności twórców indeksu do faworyzowania państw pasujących do neoliberalnej narracji. Kluczowe znaczenie ma fakt, że HFI w rzeczywistości mierzy dwie rzeczy: jakość instytucji biurokratycznych i regulacji prawnych oraz skalę interwencji rządu w gospodarce. Traktowany jest natomiast jak indeks mierzący skalę interwencji rządu w gospodarce, w pewnym sensie odwrotność wolności gospodarczej.

HFI wykorzystywany jest do promowania niskich podatków i niewielkich wydatków rządowych choć te dwa czynniki nie mają ZUPEŁNIE wpływu na indeks. W gruncie rzeczy Indeks Wolności Gospodarczej podkreśla znaczenie jakości, efektywności i transparentności instytucji biurokratycznych a nie konieczność wycofania się rządu z życia gospodarczego.

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…