Porcja linków na sobotę:

Wykres tygodnia. The Economist podaje kto finansuje bailout w Strefie Euro i kto został do tej pory jego beneficjentem:

Za The Economist

Także z The Economist interaktywna mapa gospodarek Unii Europejskiej. W prezentacji znajdują się dane o reżimie walutowym, PKB per capita, stopie bezrobocia, poziomie długu publicznego i deficytu publicznego, średniej zapadalności długu publicznego oraz zmianie PKB w 2009 i 2010 roku:

Coś dla wszystkich, którzy powątpiewają w atmosferę ignorancji szerzącą się w amerykańskim społeczeństwie i w jego elitach: W czasie debaty ateistyczno-teistycznej, gwiazda telewizji Fox News, Bill O’Reilly, powiedział, że pływy morskie są dla niego wystarczającym powodem do przyjęcia postawy teistycznej: Powiem Ci dlaczego religia nie jest oszustwem, w mojej opinii. Po przypływie następuje odpływ. Nigdy nie ma pomyłki. Nie można tego wytłumaczyć. Nie wiadomo skąd się bierze przypływ. W oryginale: I’ll tell you why (religion) is not a scam, in my opinion. Tide goes in, tide goes out. Never a miscommunication. You can’t explain that. You can’t explain why the tide goes in. Najzabawniejsze jest jednak to, że jego dyskutant, David Silverman, przewodniczący Grupy Amerykańskich Ateistów odpowiedział: Nie ma znaczenia, że nie można tego wyjaśnić. Nie oznacza to, że niewidzialny, magiczny byt steruje przypływami i odpływami. Tak wygląda debata publiczna w USA, w 2011 roku.

Atmosfera ignorancji dociera także do Polski. Z najnowszych badań Biblioteki Narodowej wynika, że:

• 33% osób uczących się i studiujących nie miała przez rok kontaktu z żadną książką
• 25% osób z wyższym wykształceniem nie przeczytało ani jednej książki w ostatnim roku
  
• 20% osób z wyższym wykształceniem przez miesiąc poprzedzający sondaż nie przeczytało tekstu dłuższego niż trzy strony

Z drugiej strony:

• 12% Polaków czyta więcej niż 7 książek rocznie (w 2004 roku wskaźnik ten sięgał 24%)
• 5% Polaków czyta więcej niż 24 książki rocznie, czyli dwie książki w miesiącu

Interesujący tekst o tym, że czarny rynek meteorytów zagraża badaniom naukowych

Bardzo długi, wypełniony faktami, tekst o spuściźnie, którą na brazylijskiej scenie politycznej zostawił po sobie prezydent Lula. Interesujący fakt o brazylijskich wyborach: pod względem kosztów, które ponoszą kandydaci to drugie najdroższe wybory na półkuli zachodniej (po USA). W 1996 roku Clinton wydał 43 mln USA na kampanię prezydencką. W 1994 roku, Cardoso wygrał wybory prezydenckie w Brazylii dzięki kampanii kosztującej 41 mln USD.

Związek zawodowy pracodawców w działaniu: na szkoleniach zorganizowanych przez Ogólnopolskie Zrzeszenie Pracodawców Transportu Drogowego jeden z instruktorów instruował kierowców tirów by powodowali wypadek tak, aby kierowcy osobówek w nich uczestniczący ‘nie spier….li’. Kierowcy TIR-ów mają więc ‘walić po osobówce’, bo jest ‘poniżej nóg’. Obejrzyjcie sobie:

A co Wy interesującego przeczytaliście?

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

The Economist udostępnił opcję udostępniania interaktywnych wykresów, które zamieszcza na swoich stronach. Zamierzam skwapliwie z tego skorzystać. Niedawno The Economist zamieścił prezentację przedstawiającą zatrudnienie w Unii Europejskiej i Norwegii w poszczególnych sektorach: rolnictwie, przemyśle, usługach i usługach opartych na wiedzy a także wskaźnik zatrudnienia do siły roboczej.

Mnie zainteresował odsetek osób pracujących w usługach opartych o wiedzy (telekomunikacja, przetwarzanie danych, finanse, edukacja, ochrona zdrowia i badania naukowe) w poszczególnych państwach Europy. Jakby nie patrzeć jest to wskaźnik innowacyjności gospodarek. Zobaczmy więc jak wypadają państwa skandynawskie w tej kategorii:

Za The Economist

Olbrzymie rozczarowanie. Luksemburg zdołała się wedrzeć pomiędzy otwierające zestawienie Szwecję i Norwegię a znajdującą się na czwartym miejscu Danię.

Ciekawie wygląda też zestawienie odsetku zatrudnionych w przemyśle, zwłaszcza w kontekście rozpowszechnianych przez komentatorów zatroskanych o stan skandynawskiego modelu gospodarczego opinii o tym, że ‘skandynawski socjał uczynił’ produkcję przemysłową w tych państwach nieopłacalną. Co ciekawe, liderami tej statystyki są państwa z regionu CEE co współgra z teorią, że wraz z rozwojem gospodarczym odsetek zatrudnionych w przemyśle spada a rośnie odsetek zatrudnionych w usługach. Niespecjalnie widać jednak załamanie zatrudnienia w przemyśle w państwach skandynawskich, przynajmniej nie na tle innych wysoko rozwiniętych państw (interaktywne mapy nie pokazują się pod FF niestety – proszę zobaczyć w IE albo wejść na linkowaną stronę The Economist).

A na deser, wykres porównujący wybrane gospodarki OECD:

Za Internet

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Zainspirowany niezwykle przenikliwymi analizami (na przykład tutaj i tutaj) nieusuwalnych wad skandynawskiego modelu gospodarczego przedstawianymi przez wybitnego polskiego ekonomistę prof. Jana Winieckiego postanowiłem przybliżyć czytelnikom to zagadnienie za pomocą kilku wykresów. Musiałem się śpieszyć ponieważ zgodnie z prognozami skandynawski model gospodarczy czeka nieuchronny upadek – za jakiś czas nie będzie więc już czego wizualizować.

Przypomnę tylko, że wizualizować będę sytuację w państwach, w których udział opodatkowania w PKB przekracza 50% (Szwecja, Dania) lub wynosi około 45% (Norwegia, Finlandia). Możemy się spodziewać, że gospodarki obciążone tak wysokimi podatkami, skrępowane gąszczem regulacji uginają się pod ciężarem bezrobocia. Zobaczmy:

Za Bespoke

Poziom bezrobocia w Dani i Norwegii dobrze oddaje spustoszenie, które na rynku pracy wyrządza skandynawski model gospodarczy. Te wartości niewiele odbiegają od poziomu naturalnego bezrobocia a więc wskazują na, ze wstydem muszę użyć tego wyrażenia, pełne zatrudnienie. Dramat.

Poziom bezrobocia to jednak nie wszystko. Równie istotny jest wskaźnik aktywności zawodowej czyli odsetek ludzi w wieku produkcyjnym, którzy są zatrudnieni. Czego możemy się spodziewać? Prof. Winiecki odpowiada cytatem:  Świat się zmienia i nawet Szwedzi, o których moja angielska przyjaciółka mawiała, iż nie potrzebują płac, bo wystarczy im „kieszonkowe + socjal” zmieniają zdanie. Rozleniwionym pomocą społeczną i zniechęconym wysoki podatkami Skandynawom nie chce się pracować. Proszę popatrzeć:

Zaledwie 77% Norwegów i Islandczyków w wieku produkcyjnym jest zatrudnionych (dla Dani i Szwecji ten wskaźnik jest jeszcze niższy i wynosi żałosne 75% i 73%) przy średniej dla OECD na poziomie 68% i wskaźniku dla Polski poniżej 60%. Oto do czego prowadzi hojna pomoc społeczna.

Prof. Winiecki niezwykle trafnie zauważa, że jedną z najtragiczniejszych konsekwencji skandynawskiego modelu gospodarczego jest uwiąd przedsiębiorczości. Nie może więc dziwić, że w rankingach przedsiębiorczości państwa skandynawskie zajmują odległe miejsca:

Za GEDI

Tylko Szwecja i Dania zdołały wejść do pierwszej ‘5’ rankingu. Fatalnego wyniku nie zmienia fakt, że Dania ten ranking otwiera. Norwegia i Islandia znalazły się już na bardzo odległych pozycjach.

Oto inny ranking przedsiębiorczości:

Za GEM

Proszę zwrócić uwagę na kategorie ‘przedsiębiorczość motywowana koniecznością’ (zwolnili mnie z pracy, przymieram głodem, założę własny biznes by mieć co jeść) i ‘przedsiębiorczość motywowaną szansą na poprawę’ (mam dobrą pracę ale dostrzegam interesującą niszę rynkową). Oto straszliwe efekty państwa opiekuńczego w całej okazałości: ludzie zakładają firmy bo dostrzegają szansę na spieniężenie własnych zdolności i pracowitości a nie dlatego, że nie widzą innych sposobów utrzymania rodziny. O uwiądzie przedsiębiorczości w Norwegii świetnie opowiada ten artykuł pod tytułem: Norwescy przedsiębiorcy mówią ‘Tak’ socjalizmowi.

Oczywiście fatalne wyniki w rankingach przedsiębiorczości to wynik fatalnego środowiska do prowadzenia biznesu i panoszącej się korupcji – zjawisk nieodłącznych dla prze-regulowanych i nadmiernie opodatkowanych gospodarek. Zobaczmy więc na ranking Banku Światowego określający łatwość prowadzenia biznesu w danych państwach:

Za Bank Światowy

Wszystkie państwa skandynawskie znalazły się przed Estonią. To na pewno jakaś pomyłka. Zobaczmy więc na szalejącą korupcję, zjawisko nieodłączne przerośniętej biurokracji:

Za Transparency International

Znów zaledwie dwa trzy państwa skandynawskiego zdołały wejść do pierwszej ‘5’ rankingu percepcji korupcji.

To nie koniec problemów związanych ze skandynawskim modelem socjalnym. Opiekuńcze państwa opierają swoje istnienie na rozdmuchanym wydatkach rządowych. Logiczne jest więc pytanie o to: jak długo będzie to możliwe? Rozdmuchane wydatki, deficyt budżetowy, rosnący dług publiczny – to wszystko musi doprowadzić do katastrofy. Rynki finansowe doskonale zdają sobie z tego sprawę. Proszę spojrzeć na wykres pokazujący 10 państw o najmniejszym prawdopodobieństwie bankructwa w najbliższych pięciu latach (trzecia kolumna od lewej):

Za CMA

Proszę zwrócić uwagę jak niewielka jest przewaga otwierających listę Norwegii, Finlandii i Szwecji nad pozostałymi państwami. Wyraźnie widać, że rynek finansowy nie wierzy w stabilność skandynawskiego modelu gospodarczego.

Oczywiście, nasza analiza byłaby jednostronna gdybyśmy skupili się na opisanych wyżej konsekwencjach skandynawskiego modelu gospodarczego. Państwa skandynawskiego znajdują się wysoko w rankingach jakości życia, zamożności i sprawiedliwości społecznej. Znane są z tego, że stwarzają swoim obywatelom równe szanse na osiągnięcie życiowego sukcesu. Pokazuje to na przykład poniższy wykres skupiający się na równości w dostępie do edukacji. Nie będę zaznaczał państw skandynawskich bo wiadomo gdzie się znajdują:

Za The Economist

Pytanie brzmi jak duża jest cena, która państwa skandynawskie płacą za przywiązanie do modelu państwa opiekuńczego. Prof. Winiecki tak napisał o Szwecji: Przez 40 lat od II wojny światowej Szwecja pod względem PKB per capita spadła z 4. kraju świata na 17. Od wielkich reform już dalej nie spada, a nawet przesunęła się o 1-2 miejsca w górę (bo inni rośli jeszcze wolniej). Sprecyzujmy tę myśl profesora: w 1950 roku PKB per capita w Szwecji wynosiło około 2/3 PKB per capita w USA. W 2010 roku PKB per capita w Szwecji jest wyższe niż w USA. Straszliwa cena za przywiązanie do modelu państwa opiekuńczego.

PS Proszę nie traktować tekstu śmiertelnie poważnie.

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

W dzisiejszym wydaniu trzy wykresy pokazujące pewne istotne zjawiska w amerykańskim życiu gospodarczym i politycznym.

W 2011 roku wygasnąć mają tymczasowe cięcia podatkowe wprowadzone na początku dekady przez administrację Busha. Republikanie są naturalnie zwolennikami utrzymania niższych podatków, co zresztą zupełnie nie przeszkadza im domagać się drastycznego równoważenia budżetu. Demokraci zdają sobie sprawę, że podnoszenie podatków w okresie dosyć rachitycznego odrodzenia gospodarczego może być nierozsądne dlatego nie chcą przedłużać cięć podatkowych jedynie dla najbogatszych Amerykanów. Poniższy wykres pokazuje ile zaoszczędzą poszczególne grupy dochodowe w USA w przypadku propozycji obydwu partii, w porównaniu do scenariusza, w którym całość reformy Busha miałaby przestać obowiązywać:

Za New York Times

Drugi wykres spokojnie można oznaczyć etykietą ‘pogromcy mitów’. Pokazuje z jakich źródeł finansowane są studia w USA przez studentów pochodzących z rodzin z trzech różnych przedziałów dochodowych:

Za Internet

To, że bogatsi płacą za studia więcej wynika naturalnie z tego, że wybierają droższe uniwersytety, albo prestiżowe prywatne albo prywatne zamiast lokalnych, publicznych. Moją uwagę zwróciły dwa fakty. Po pierwsze, nominalnie najbogatsi studenci otrzymują niemal tyle samo w stypendiach i grantach co najbiedniejsi – choć stanowią niższy odsetek ich wydatków. Po drugie, indywidualne oszczędności studentów w większym stopniu (zarówno nominalnie jak i procentowo) finansują studia biednych studentów niż bogatych, który w największym stopniu polegają na oszczędnościach swoich rodziców.

Trzeci wykres przedstawia wyniki badań opinii publicznej, przeprowadzone przez Pew Research, które pokazują jak w okresie ostatnich kilku dekad zmieniał się stosunek Amerykanów do poszczególnych urządzeń w kontekście tego czy traktują je jako coś niezbędnego czy jako luksus:

Za Pew Research

Ten wykres może wyjaśnić część wątpliwości związanych z memem ‘kiedyś wystarczyło, że mężczyzna pracował – mógł samodzielnie utrzymać rodzinę’. Owszem, mógł – kiedyś rodzina miała dużo niższe wymagania. Kiedyś mężczyzna pracował też dużo dłużej – spadek długości, mierzonej w godzinach, tygodnia pracy jest wyraźny w ostatnich dekadach.

Najnowsze komentarze:

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…

Prezydent Barack Obama przedstawił propozycje budżetu na rok fiskalny 2011. Zgodnie z propozycją, wydatki maja sięgnąć 3,83 bln dolarów, dochody mają wynieść 2,57 bln dolarów co oznacz, że rząd USA operować będzie przy 1,27 bln dolarów deficytu.

Przy okazji ogłoszenia projektu budżetu świetnie spisały się zespoły graficzne czołowych dzienników w USA i Wielkiej Brytanii – dzięki czemu czytelnicy bloga będą mogli dowiedzieć się wszystkiego o amerykańskim budżecie z kilku wykresów przygotowanych przez The Wall Street Journal, The New York Times, The Washington Post i The Guardian.

Zacznijmy od prostego przedstawienia budżetu, z uwzględnieniem struktury dochodów i wydatków ze strony The Washington Post:

Za The Washington Post

Podobny wykres ze strony The Wall Street Journal:

Za The Wall Street Journal

The Guardian porównał zmiany w poszczególnych obszarach budżetu pomiędzy propozycją Obamy na 2011 a ostatnim budżetem Busha (z 2009 roku):

Za The Guardian

The New York Times wspiął się natomiast na wyżyny i przedstawił szczegółową strukturę wydatków budżetowych. Dzięki temu możemy się dowiedzieć, że rząd USA wyda w 2011 roku między innymi:

• 80 mld USD na kartki żywnościowe
• 76 mld USD na R&D sprzętu militarnego
• 5,5 mld USD na zagraniczną pomoc militarną
• 1,9 mld USD na zagraniczną pomoc żywnościową

The Washington Post przygotował natomiast zestawienie struktury dochodów budżetu w latach 1934 – 2015  i wydatków budżetowych w latach 1962 – 2015. Zacznijmy od dochodów:

Za The Washington Post

Tak natomiast wyglądały główne grupy wydatków budżetowych:

Za The Washington Post

Na stronie The Washington Post można obejrzeć bardziej szczegółowe zestawienie wydatków, z podziałem na agencje rządowe (w zakładce Spending by Agency). Proszę zwrócić uwagę na budżet NASA w latach 60’ i budżet Homeland Security na początku Xxi wieku.

Na koniec można obejrzeć wykres bilansu budżetowego od roku 1930. Okazuje się, że w 1943 roku deficyt budżetowy wyniósł 31% PKB!

Za The Washington Post

• Whiskeyjack – @ Trystero i Poszi
  nawiązując do pytania autora wyrazonego na końcu…
• Poszi – @karroryfer,

  AGW to nie jest teoria, tylko zestaw teorii. Można to…

• ktos – Ja mam pytanie luźno zwiazane z tematem: Zakładajac że zostanie…
• karroryfer – Nie jestem specjalistą od AGW ale mam jednak uwagę (do…
• xxx – @Mergiel
  Przy prywatyzowaniu wspólnego pastwiska też mogą się znaleźć hodowcy, którzy…
• Mergiel – To jest problem wspólnego pastwiska, którego nie da się sprywatyzować:…